David Kamp viết về cuốn sách “Nào tối nay ăn gì?”

Nao Toi Nay An gi 1Giải cấu trúc bữa ăn

DAVID KAMP

New York Times Book Review

Cuộc sống đang trở nên rối ren ở trên đỉnh của chuỗi thức ăn. Đối với hầu hết các loài động vật, ăn uống đơn giản chỉ là vấn đề nhu cầu sinh học: nếu bạn là một chú gấu túi, bạn sẽ tìm lá cây bạch đàn; nếu bạn là một chú chuột sống trên thảo nguyên, bạn sẽ tóp tép nhai cỏ xanh và cỏ ba lá. Nhưng con người, do có bộ não lớn và việc phát minh ra nông nghiệp và công nghiệp, phải đối mặt với một chuỗi những lựa chọn gây hoang mang, từ trứng bác cho tới món gà băm viên, từ bát dâu tây tươi cho tới thanh thực phẩm xốp, ngọt màu vàng, trải qua quá trình hóa dầu phức tạp, được biết đến dưới cái tên Twinkie. “Khi mà bạn có thể ăn bất cứ thứ gì tự nhiên cung câp thì việc quyết định xem mình nên ăn gì ắt sẽ khiến bạn rơi vào trạng thái lo âu,” Michael Pollan đã viết như vậy trong cuốn sách mới sâu sắc và đầy cuốn của mình.

Pollan cho rằng không ở đâu nỗi lo lắng đó lại mạnh mẽ hơn ở Mỹ. Sự thịnh vượng, giàu có, và thực trạng thiếu mất một nên văn hóa ẩm thực lâu đời, vững vàng đã hiệp lực với nhau khiến người Mỹ trở thành những người bị rối loạn ăn uống, bị ám ảnh với việc giảm cân trong khi càng ngày càng béo lên, chao đảo giữa những mẩu kiến thức về chế độ dinh dưỡng có vẻ hợp lý này (bơ thực vật thì tốt hơn bơ động vật chẳng hạn) tới mẩu kiến thức khác (tinh bột gây chết người). Pollan chẩn đoán về một chứng “rối loạn ăn uống cấp quốc gia” và soi chiếu ánh sáng tới cả những nguyên nhân lẫn giải pháp khả thi cho thực trạng này. Để thực hiện được mục đích này, ông đã dấn thân vào bốn cuộc phiêu lưu, luôn xuất phát từ điểm khởi nguồn — tức là từ vùng đất mà những nguyên liệu thô cho các bữa ăn của ông  được nuôi trồng — cho tới điểm kết thúc là một bữa ăn được nấu nướng hoàn chỉnh. Continue reading

Hai cuốn sách về Trung Quốc

DSC05216Nhã Nam Kinh Tế vừa xuất bản đồng thời hai cuốn sách về Trung Quốc. Hai cuốn sách đặc biệt do cùng một tác giả độc đáo viết: “Chấm dứt thời đại Trung Quốc giá rẻ” (Trần Trọng Hải Minh dịch) và “Chấm dứt thời đại Trung Quốc hàng nhái” (Phạm Tú dịch).
Anh tác giả, tên là Shaun Rein, là một công dân Mỹ nhưng hình như mang cả hai dòng máu Do Thái và Trung Hoa. Anh này học thạc sĩ ở Harvard xong thì đến Trung Quốc làm ăn. Trung Quốc hồi đó mới mở cửa nên còn nghèo nàn và lạc hậu.

Thế rồi anh Shaun Rein này gắn bó với Trung Quốc hàng chục năm. Anh lấy một người vợ “bản địa” nhưng khá danh giá. Bà nội vợ anh là ngôi sao điện ảnh lừng lẫy một thời ở Trung Quốc trước khi cách mạng thành công. Bố vợ anh thì lấy con gái nguyên soái Diệp Kiếm Anh, vị nguyên soái công thần đã cùng Mao và Chu Ân Lai dựng nhà nước Trung Quốc hiện đại. Con cháu của ông nguyên soái này về sau cũng toàn là quan chức, hoặc đại gia, tài phiệt.

Bản thân Shaun Rein mở công ty tư vấn. Tư vấn cho các đại công ty của Mỹ muốn xâm nhập thị trường Trung Quốc, hoặc mở cơ sở sản xuất, gia công ở Trung Quốc. Shaun Rein đã đưa Apple, KFC, LG, Dupont … vào Trung Quốc.

Với công việc và cuộc sống như thế nên Shaun Rein khá thấu hiểu sự chuyển biến của kinh tế và xã hội Trung Quốc suốt mấy chục năm vừa qua. Anh viết những hiểu biết của mình về sự chuyển mình của nền kinh tế Trung Quốc cũng như tiềm năng và tham vọng của nó trong hai cuốn sách liên tiếp: “Chấm dứt thời đại Trung Quốc giá rẻ” và “Chấm dứt thời đại Trung Quốc hàng nhái”. Cả hai cuốn đều gây tiếng vang ở phương tây. Continue reading

Triết Biếm và Cách mạng công nghiệp 4.0

cropped-biem-hoa.pngMấy tháng gần đây nhiều người nổi tiếng, bao gồm cả các lãnh đạo doanh nghiệp và cao hơn nữa, đề cập đến một thứ rất thời thượng: Cách mạng công nghiệp 4.0.

Như mọi người cũng đã biết, nền công nghiệp hiện đại khởi nguồn từ cuộc cách mạng thay sức người bằng sức máy. Lúc đầu là máy hơi nước, sau là động cơ đốt trong, và gần đây là động cơ điện. Đây là cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên, còn gọi theo kiểu phiên bản phần mềm là cách mạng 1.0.

Sau đó còn nhiều cuộc cách mạng khác, có thể tóm lược đại khái: dây chuyền sản xuất hàng loạt (mass production, tức 2.0) rồi đến tự động hóa (automation, tức 3.0). Đến nay tạm được coi là đang bắt đầu cách mạng 4.0. Trong cuộc cách mạng này thì robotics (một hình thức tự động hóa ở level max) được kết hợp với trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence, viết tắt là AI).

Trí tuệ nhân tạo từ khía cạnh công nghệ, thì hoàn toàn là … công nghệ. Nó là học máy (machine learning), là học sâu (deep learning), là dữ liệu lớn (big data). Nói chung là liên quan đến thuật toán, lập trình, và các bộ vi xử lý.

Continue reading

Danh sách Forbes nhà giàu 2017 (mục giải trí)

_96447910_forbes_split

Danh sách nhà giàu Forbes (hạng mục giải trí) năm nay có sự trở lại của nhà văn JK Rowling. Tác giả nữ này quay lại top 100 và đứng luôn ở vị trí số 4. Tất nhiên số tiền Rowling kiếm được trong năm vừa qua (để được vào danh sách) đến từ vở kịch hai phần Harry Potter and the Cursed Child và bộ phim spinoff từ truyện có tên Fantastic Beasts and Where to Find Them. Vở kịch nối dài từ phần cuối của tập cuối trong bộ Harry Potter (nếu các bạn còn nhớ, cuối truyện, các nhân vật đều trưởng thành). Nếu các bạn tinh ý, Harry Potter là bộ truyện ăn khách hiếm hoi dành cho thanh thiếu niên mà không có tí sex nào, thậm chí thủ dâm cũng không.

Continue reading

Nỗi lo âu về địa vị

DSC05101Hôm nay Nhã Nam Kinh Tế nói sơ qua về cuốn sách khá “quái” của triết gia Alain de Botton mà Nhã Nam vừa xuất bản: Nỗi Lo Âu Về Địa Vị (Status Anxiety), Alain de Botton, Trần Quốc Tân dịch.

Địa vị xã hội là cái khá kỳ quặc. Nó vô hình mà rất hữu hình. Có người cả đời thèm khát địa vị, địa vị xã hội của họ cao đến thế nào họ cũng không thỏa mãn. Có người dù bất kể mình ở địa vị xã hội nào cũng suốt ngày ghen tị với địa vị của người khác. Tức là, trừ khi bạn thờ ơ với địa vị xã hội, thì nói chung là bạn sẽ sống với nỗi lo âu về địa vị xã hội.

Cuộc đời có thăng có trầm, có lên voi xuống chó, có lúc nọ lúc kia. Ai cũng hiểu chuyện này. Nhưng có một thứ khó hiểu hơn nhiều: quan niệm về địa vị xã hội cũng thay đổi theo năm tháng. Thế mới đáng sợ.

Xưa thì “xướng ca vô loài”, nay thì xướng ca sướng cả loài, làm nghề ca sĩ, là ngôi sao, giờ bỗng nhiên nhiên là ước mơ không chỉ của các bạn trẻ, mà còn của bao ông bố bà mẹ bắt con mình đi thi các cuộc thi tài năng.

Continue reading

Quan điểm của Trump về biến đổi khí hậu

DSC05137Tổng thống Donald Trump vừa quyết định rút khỏi Thỏa thuận Paris về chống biến đổi khí hậu.

Quyết định này, cũng như các quyết định gây tranh cãi khác của tổng thống Trump không có gì bất ngờ. Tất cả những ý tưởng này của Donald Trump đều được ông viết ra hết trong cuốn sách “How to make America Great Again”. Bản dịch tiếng Việt của Nhã Nam có tên “Nước Mỹ Nhìn Từ Bên Trong”, dịch giả Đỗ Trí Vương.

Dưới đây là vài trích đoạn ngắn những gì Trump viết về biến đổi khí hậu và vấn đề năng lượng!

*
Như câu nói vẫn đượcgắn cho Mark Twain: “Ai cũng nói về thời tiết, nhưng chẳng ai làm gì cho chuyện đó cả.” Rõ ràng chúng ta đang tìm cách chứng minh ông đã sai.

Nếu quay ngược dòng lịch sử, bạn sẽ thấy những cơn bão lớn nhất từng có tại nước Mỹ đã xuất hiện trong những năm 1890, và những trận cuồng phong xảy ra nhiều nhất vào những năm 1860 và 1870. Những “sự thay đổi” khí hậu hung tợn chẳng phải điều gì mới mẻ cả.

Chúng ta thậm chí từng có cả kỷ băng hà.

Tôi chỉ không tin rằng chúng đều do con người tạo ra.

Sự thật là, chúng ta có đủ nguồn cung năng lượng tại Mỹ để dùng trong một thế kỷ nữa, tất cả những gì chúng ta phải làm là phát triển chúng. Nguồn năng lượng tự nhiên vô cùng dư dật là một trong số những món quà mà Chúa đã ban tặng cho nước Mỹ. Theo Bộ năng lượng, trữ lượng khí đốt thiên nhiên chúng ta có trong lòng đất có thể cung cấp cho nhu cầu năng lượng của chúng ta nhiều thế kỷ nữa. Continue reading

Văn phòng thiên đường, Văn phòng địa ngục (trích từ Chiến thắng nhỏ trong đời lớn) – Jason Gay

DSC05019“Chiến thắng nhỏ trong đời lớn” là một cuốn sách mỏng nhưng bán rất chạy ở Hoa Kỳ (New York Times Bestseller). Nhưng ở Việt Nam cuốn sách này bán …chạy bình thường. Có lẽ do người Việt Nam thích và quan tâm nhiều hơn đến các chiến thắng lớn lao.

Cuốn sách mỏng này bán chạy ở Mỹ vì nó khá là giản dị và hóm hỉnh (theo kiểu dân đô thị Hoa Kỳ).  Tác giả của cuốn sách kể lại những câu chuyện đời mình. Đó là những khó khăn “nho nhỏ”: người thân bất ngờ gặp bạo bệnh, bản bất ngờ bị đuổi việc, rồi bị ung thư, rồi hai vợ chồng khó thụ thai. Hàng loạt biến cố xấu như vậy xảy ra nhưng tác giả không đau buồn hay tuyệt vọng, anh đặt ra các mục tiêu nho nhỏ và kiên trì đạt được những mục tiêu ấy: Những chiến thắng nho nhỏ.

Cuốn sách mỏng này giống như một “tuyển tập” các lời khuyên thiết thực cho mỗi chúng ta trong cuộc sống hàng ngày. Một kiểu “bí kíp sinh tồn cho người lớn” trong cuộc sống hiện đại đầy rẫy sức ép.

Dưới đây là trích đoạn của cuốn sách, phần nói đến mất việc.

Đây là điều sẽ xảy ra khi bạn mất việc.

Một người nào đó đến gặp bạn. Lúc đầu giờ. Việc đó được làm theo kế hoạch. Họ muốn làm việc đó cho xong, trước khi một ngày bắt đầu, trước khi bạn kịp ngồi vào bàn. Họ đã có Kế hoạch rồi. Bạn không biết về Kế hoạch này, nhưng họ đã chuẩn bị Kế hoạch đó từ trước. Họ muốn hoàn thành Kế hoạch, để có thể tiếp tục và ổn định ngày làm việc của họ, trả lời tin nhắn, đi ra ngoài mua sinh tố xoài lúc 10h35 và trở lại máy tính đọc câu chuyện về nam diễn viên Ryan Gosling thèm muốn một con chó săn.

Họ chọn một nơi yên tĩnh và nói với bạn ngay lập tức. Không có chuyện phiếm. Không nói về thời tiết, không hỏi về bảng xếp hạng giải American League, không có câu nào kiểu Trời ơi, bạn có xem phim truyền hình Game of Thrones tối hôm qua không?

Đây là điều họ nói: Chúng tôi sẽ phải để anh ra đi.

Đó là một cách đặt vấn đề rất lịch sự, nhưng nó cũng chính xác nữa, vì nói theo cách đó ít tạo cảm giác đóng sầm cửa vào mặt hơn, nhưng lại giống nhiều hơn theo kiểu ai đó buông tay đang nắm giữ bạn treo lơ lửng và để bạn rơi từ trên cầu xuống. Một phút trước thôi, bạn vẫn đang ngồi trên ghế văn phòng ăn bánh mì vòng vị quế có nho khô, chuẩn bị lao vào công việc một ngày của bạn, còn bây giờ bạn đang rơi tự do, và một cơn hoang mang mơ hồ đâm bổ vào bạn – điều đó nghĩa là gì, tại sao nó lại xảy ra, mình sẽ thanh toán các hóa đơn bằng cách nào đây, mình sẽ làm gì tiếp theo đây?

Trong lúc đó, người vừa mới làm cho công việc của bạn bốc hơi lại đang lảm nhảm về chi tiết của việc chia nhỏ quyền lợi – gồm tiền trợ cấp thôi việc, nghỉ phép, chế độ COBRA[[1]] về bảo hiểm và hưu trí – mà bạn không nghe một tí nào. Nó chỉ là tiếng ồn. Continue reading