[Trích] Nỗi lo âu về địa vị

DSC05101Tương truyền là khi Napoleon ở đỉnh cao quyền lực, ông đã ra lệnh cho cảnh sát trưởng đóng cửa tất các tờ báo châm biếm ở Paris và không dung túng cho bất cứ họa sĩ nào vẽ ông theo kiểu biếm họa. Đồng thời còn chi tiền để họa sĩ vẽ tranh ca ngợi mình.

Tuy nhiên, một họa sĩ biếm ở nước Anh tên là James Gillary đã vẽ bức tranh “Đám rước đăng quang hoàng đế nước Pháp” chế giễu Napoleon rất nặng nề. Napoleon ra lệnh bỏ tù không cần xét xử những ai nhập khẩu bản sao bức tranh này vào Pháp, đồng thời phản đối tác giả tranh thông qua đường ngoại giao. Thậm chí dọa nếu xâm lược nước Anh sẽ đích thân đi tìm họa sĩ.

Tại sao Napoleon phản ứng thái quá như vậy? Trong cuốn “Nỗi lo âu về địa vị” của Alain de Botton có giải thích thế này: Continue reading

Advertisements

[Trích] Chiến thắng nhỏ trong đời lớn

DSC05424Dường như nhu cầu “sang chảnh” đã trở thành một nhu cầu chính yếu trong thời gian gần đây, và không chỉ ở ta, ở “tây” cũng vậy, trong cuốn Chiến thắng nhỏ trong đời lớn, tác giả Jason Gay đã có hẳn một chương về chủ đề này. Có bạn nào ở vào tình cảnh thế này chưa:

“Và theo đuổi vẻ ngoài sành điệu giống như bị một cơn lũ cuốn: không khi nào kết thúc. Cuối cùng bạn sẽ thấy mình đang ở trong một nhà hàng sành điệu và khó chịu khi phát hiện ra rằng nó không còn là nhà hàng sành điệu nhất nữa – lại có một nhà hàng khác sang chảnh hơn nhà hàng này. Và khi bạn đến nhà hàng sang chảnh hơn đó và bạn sẽ buồn bã thấy rằng đúng rồi, đám đông sành điệu đã chuyển đến một chỗ khác, một chỗ sang chảnh hơn.”

Những năm gần đây việc đi du lịch của nhiều bạn trẻ đã trở thành một làn sóng không nhỏ, cuốn nhiều người theo. Các bạn trẻ đang đứng ngoài làn sóng, hẳn cũng băn khoăn, có nên chăng? Khi ta còn trẻ, còn chưa có nhiều tiền, còn phải học hành để kiếm một công việc sau này? Và khi mà các bậc phụ huynh chỉ đi du lịch khi đã về già?

Continue reading

[Trích] Những bài toán đố Mátxcơva

DSC05410Bài 1.

Đang là mùa hè nên chắc có nhiều bạn đi nghỉ ở biển, vừa đi nghỉ vừa tập thể dục cho não bằng một  bài toán vui chắc sẽ xôm hơn, chỉ là một trò đùa thôi mà, các bạn thử nhé:

Cách bờ biển không xa có một chiếc tàu thủy đang đậu với một cái thang dây treo trên mạn tàu. Thang dây có 10 nấc. Khoảng cách giữa mỗi nấc là 12 inch. Nấc thấp nhất chạm mặt nước. Biển lặng. Vì thủy triều đang lên, mỗi giờ mặt nước dâng lên 4 inch. Hỏi bao lâu nữa nước sẽ dâng đến nấc thứ ba tính từ trên xuống của thang dây?  (Trích trong cuốn Những bài toán đố Mátxcơva)

Bài 2.

MỘT CHUYỆN VỤ ÁN

(Lấy từ tạp chí Scripta Mathematica của Hoa Kỳ)

Một giáo viên tiểu học ở New York bị mất trộm ví. Kẻ trộm chỉ có thể là Lillian, Judy, David, Theo hoặc Margaret mà thôi.

Khi bị truy hỏi, mỗi đứa trẻ phát biểu ba câu như sau:

Lillian: (1) Em không lấy cái ví ấy. (2) Cả đời em chưa từng lấy cắp cái gì cả. (3) Theo đã lấy trộm ví.

Judy: (4) Em không lấy cái ví ấy. (5) Cha em thiếu gì tiền và em cũng có ví riêng. (6) Margaret biết ai đã lấy trộm ví.

David: (7) Em không lấy cái ví ấy. (8) Em không biết Margaret trước khi vào học trường này. (9) Theo đã lấy trộm ví.

Theo: (10) Em vô tội. (11) Margaret đã lấy trộm ví. (12) Lillian đã nói dối khi cho rằng em đã lấy trộm ví.

Margaret: (13) Em không lấy trộm ví của cô. (14) Judy có tội. (15) David có thể làm chứng cho em vì cậu ấy biết em từ lúc mới ra đời.

Sau đó, mỗi đứa trẻ thừa nhận rằng hai trong số ba câu phát biểu của chúng là thật còn một câu là nói dối.

Continue reading

Chết cho tư tưởng: Cái chết là thành tựu triết học lớn nhất của Socrates – Thanh Huệ

DSC05675

Chết cho tưởng – Cuộc đời nguy hiểm của các triết gia – Tác giả: Costica Bradatan (Trần Ngọc Hiếu dịch).

Tuy triết học nghe có vẻ như là một bộ môn cao siêu khó nắm bắt, ta không nhất thiết phải là một triết gia để quan tâm đến triết học: Hầu hết chúng ta đều thực hành triết học trong đời sống hàng ngày. YOLO là một trường phái triết học, tranh cãi về đạo đức trên Facebook là lập luận triết học, ta không thể sống mà không ít nhiều dính dáng đến triết học, bởi triết học là đời sống. Và cũng như cuộc sống của người phàm luôn bị ám ảnh và thúc đẩy bởi bóng ma cái chết, triết học cũng được định hình ở một mức độ đáng ngạc nhiên bởi cái chết của các triết gia.

Cuốn sách Chết cho tư tưởng của Costica Bradatan chỉ ra rằng không hiếm những triết gia bị dồn vào đường chết bởi những tư tưởng của họ, nhưng những cái chết ấy không những không phải là sự chấm hết cho sự nghiệp của họ, mà trái lại, chính là điểm bắt đầu của sự thăng hoa. Socrates chẳng để lại một tác phẩm viết nào, nhưng ông vẫn đặt lên ngai ông tổ của triết học phương Tây, không nhờ gì khác hơn là cái chết đầy thuyết phục. Trước khi chết, Thomas More vừa là một người tôn thờ đức tin của mình đến mức khổ hạnh vừa là kẻ đàn áp dã man đức tin của người khác, và nếu không nhờ bị xử tử thì ông hẳn đã được hậu thế nhớ đến như một người hoàn toàn khác, chứ không phải một vị thánh.

Continue reading