[Trích] Nỗi lo âu về địa vị

DSC05101Tương truyền là khi Napoleon ở đỉnh cao quyền lực, ông đã ra lệnh cho cảnh sát trưởng đóng cửa tất các tờ báo châm biếm ở Paris và không dung túng cho bất cứ họa sĩ nào vẽ ông theo kiểu biếm họa. Đồng thời còn chi tiền để họa sĩ vẽ tranh ca ngợi mình.

Tuy nhiên, một họa sĩ biếm ở nước Anh tên là James Gillary đã vẽ bức tranh “Đám rước đăng quang hoàng đế nước Pháp” chế giễu Napoleon rất nặng nề. Napoleon ra lệnh bỏ tù không cần xét xử những ai nhập khẩu bản sao bức tranh này vào Pháp, đồng thời phản đối tác giả tranh thông qua đường ngoại giao. Thậm chí dọa nếu xâm lược nước Anh sẽ đích thân đi tìm họa sĩ.

Tại sao Napoleon phản ứng thái quá như vậy? Trong cuốn “Nỗi lo âu về địa vị” của Alain de Botton có giải thích thế này:

“Louis-Philippe và Napoleon hẳn sẽ không phản ứng quá kịch liệt nếu như óc hài hước chỉ là một trò chơi. Thực tế, như các nghệ sĩ hài và các mục tiêu của họ từ lâu thừa nhận, những truyện cười là phương tiện vô cùng hiệu quả để gieo một lời phê bình. Về cơ bản chúng là một cách khác để than phiền: về sự ngạo mạn, độc ác hay khoa trương, về sự xa rời phẩm hạnh và lương tri.

Nghệ thuật hài có sức công phá nhất là khi nó truyền đạt một bài học trong khi dường như chỉ để giải trí. Những truyện tranh xuất sắc không bao giờ truyền tải những bài thuyết giáo mô tả sự lạm dụng quyền lực; thay vào đó, chúng khiêu khích độc giả độc giả thông qua tiếng cười phải thừa nhận sự thích đáng trong những chỉ trích mà truyện tranh nhắm tới nhà cầm quyền.”

 *

Thường thì nghe tới triết học là mọi người đều thấy hoảng, nhưng triết học hiện đại thì không làm cho bạn đọc sợ mà thậm chí còn làm cho các bạn thấy vui ấy chứ. Như hai cuốn thuộc dòng “triết tếu” mà Nhã Nam đã xuất bản: “Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán bar…”, và “Heidegger và con hà mã bước qua cổng Thiên đường”.

Dù không thuộc dòng “triết tếu” như vậy, nhưng trong “Nỗi lo âu về địa vị” của Alain de Botton cũng không thiếu những đoạn hài hước, trào lộng. Ví dụ như khi tác giả nói đến việc những số phận bi đát trong lịch sử văn chương bị nhậu bởi các tít báo ngày nay thì sẽ còn bi đát gấp nhiều lần:

“Othello: Gã nhập cư điên tình, sát hại con gái của một nghị sĩ

Madame Bovary: Gian phụ cuồng mua sắm nuốt thạch tín đằng sau âm mưu chiếm đoạt tín dụng

Vua Oedipus: Hoàng gia trong cú sốc loạn luân”

Cũng theo mạch này, NNKT nghĩ những mối tình vĩ đại trong văn chương sẽ được bóc trần kiểu này:

Romeo và Juliet: Trẻ vị thành niên bị gia đình ngăn cấm chuyện yêu đương đã cùng uống thuốc độc tự vẫn

Elizabeth và Fitzwilliam Darcy: Hành trình của cô gái nghèo chinh phục soái ca đại gia.

Advertisements

Published by

npv

Một con sông sắp cạn dòng

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s