Đợt tuyệt chủng thứ sáu – Elizabeth Kolbert

DSC08399

Đợt tuyệt chủng thứ sáu
Tác giả: Elizabeth Kolbert

Sách đoạt giải Pulizer 2015.
Lọt vào chung khảo 10 cuốn sách hay nhất năm 2014 của New York Times Book Review

Nếu bạn thích thể loại sách “du ký” thì đây, “Đợt tuyệt chủng thứ sáu”, là cuốn du ký tuyệt vời. Tác giả kể lại các chuyến đi thực địa cực kỳ kỳ thú của mình, đến những vùng đất lạ, nơi chỉ có các nhà khoa học kiêm thám hiểm đặt chân đến. Đó là thị trấn trên một miệng núi lửa ở Panama. Hòn đảo núi lửa Snæfellsjökull ở quần đảo Reykjanes thuộc Reykjavik. Đô thị cổ Gubbio ở gần Rome. Khe núi Dob ở cao nguyên Scotland. Hay hay hòn đảo nhỏ xíu Castello Aragonese trên Địa Trung Hải.

Cuốn du ký này không chỉ đem bạn đến những nơi kỳ thú, mà quan trọng hơn: nó kể cho bạn một bức tranh rộng lớn về lịch sử của sự sống trên trái đất. Bạn sẽ học được rất nhiều kiến thức của các ngành “lạ lẫm” như cổ sinh học, trái đất học, kiến tạo học. Bạn sẽ thấy sự sống trên trái đất này vô cùng đa dạng, lý thú. Bạn sẽ làm quen các nhà khoa học lớn, từ địa chất đến thiên văn, từ cổ sinh học đến hóa học. Tất cả họ có một mối quan tâm, nghiên cứu về các sinh vật đã và đang sống trên trái đất này. Dù đó là con voi Răng mấu, con Khủng Long Bạo Chúa, con chim Ăng ca to đùng, con Ếch vàng ở Nam Mỹ, hay những con Tê Giác cuối cùng trong vườn thú.

Tất nhiên tác giả không quên nhắc đến sự hình thành và tiến hóa của loài vật quan trọng nhất: loài người. Tác giả Kolbert sẽ đem chúng ta đến thung lũng Neander (nằm dọc theo một khe núi sông Düssel, một nhánh lờ lững của dòng Rhine gần Cologne). Ta sẽ làm quen với người cổ Neanderthal. Cùng với kiến thức về ngành cổ sinh vật học, và di truyền học, tác giả cho chúng ta biết giống người cổ Neanderthal đã sống và tuyệt chủng thế nào. Và tại sao trong mỗi con người hiện đại, kể cả chúng ta đây, hay người Trung Quốc láng giềng, rất có thể mang trong người 4% di truyền của người Neanderthal sống cách đây 120 ngàn năm ở khắp những nơi nay là Châu Âu, Trung Đông, Trung Á, …

Xuyên suốt cuốn sách, bạn sẽ thấy sự sống trên trái đất này trải qua nhiều đợt tuyệt chủng. Và có vẻ như rằng đợt tuyệt chủng thứ 6 này do chính con người tạo ra. Con người đang làm biến đổi trái đất, khí quyển, đại dương ở quy mô và tốc độ chưa từng có trong lịch sử trái đất. Nhiều loài vật, nhiều loài cây đang tuyệt chủng vì biến đổi khí hậu. Và các công dân của hành tinh, các nhà khoa học tự nhiên đang tuyệt vọng cứu vãn tình thế.

Bằng cách kể lại 5 đợt Đại Tuyệt Chủng đã xảy ra trên trái đất, rồi đề cập đến đợt tuyệt chủng thứ sáu có vẻ như đã và đang thực sự xảy ra (chẳng hạn có những loài lưỡng cư, hay san hô, tồn tại 250 triệu năm, nay vì biến đổi khí hậu mà tuyệt chủng chỉ trong vòng 20 năm), tác giả đưa cho các bạn đọc một lời cảnh báo thảm họa ở quy mô trái đất.

Với nền tảng và dữ liệu của ngành tự nhiên học, các lập luận và diễn giải của Kolbert không chỉ ra cho bạn đọc thấy được tác động vật lý của con người lên hành tinh này nhanh và mạnh thế nào, tàn sát vô số các giống loài ra sao. Kolbert cũng giúp bạn đọc nhìn thấy được các chuỗi tác động sinh thái học do con người khởi tạo sẽ dẫn đến đâu; các tín hiệu kêu cứu của hành tinh được thể hiện như thế nào, con người có thể nhận ra lời kêu cứu ấy ra sao.

Các câu chuyện về tuyệt chủng rất đáng sợ, được kể bằng giọng văn sống động và mạch lạc, tác giả Kolbert giúp bạn đọc, kể cả những người thờ ơ nhất với biến đổi khí hậu và ngành tự nhiên học, cảm giác muốn tìm hiểu và làm một cái gì đó để giúp hành tinh xanh và sự sống trên trái đất.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s