Sông Ngân khi tỏ khi mờ

DSC02718

Sông Ngân khi tỏ khi mờ

Tác giả: Nguyễn Quang Riệu

Nguyên Giám đốc nghiên cứu danh dự, Trung tâm quốc gia khảo cứu khoa học Pháp (CNRS) và Đài Thiên văn Paris

Một cuốn sách về vật lý thiên văn mà cách diễn đạt của tác giả cũng thơ mộng và nhẹ nhàng như tên sách. Qua ngòi bút của tác giả, vũ trụ và thiên văn học từ từ hiện ra trên từng trang sách, mạch lạc, rõ ràng mà vẫn không mất đi tính bí hiểm đầy quyến rũ.

Trong cuốn sách này, Giáo sư Nguyễn Quang Riệu, nhà khoa học danh tiếng, nhà vật lý thiên văn có đóng góp đáng kể trong lĩnh vực vật lý thiên văn vô tuyến của thế giới trong những năm 1970, đã giúp các bạn đọc trẻ có được vốn hiểu biết cơ bản về vũ trụ: những người cổ đại, từ Ai Cập, Babylon, Hy Lạp đến Trung Hoa có quan niệm thế nào về vũ trụ, vũ trụ ẩn hiện trong văn hóa dân gian Việt Nam ra sao, rồi cũng vũ trụ ấy được nhìn từ phương diện khoa học: nguồn gốc và sự hình thành vũ trụ, trong đó có dải Ngân hà và hệ Mặt Trời, nơi chúng ta đang sống…

Một đồng nghiệp của Giáo sư Riệu, Françoise Praderie một nhà thiên văn tại Đài thiên văn Paris, nói về cuốn sách: “Thông qua cách sắp xếp độc đáo của cuốn sách, qua việc giảng giải các truyền thuyết hay trình bày một cách sáng sủa những thành tựu mũi nhọn của khoa học, và nhờ việc sưu tầm xuất sắc các hình ảnh minh họa, Nguyễn Quang Riệu đã thực sự hoàn thành một công trình văn hóa. Chúng ta biết ơn ông đã chia sẻ với chúng ta hai nền văn hóa mà ông hấp thụ được.”

Là một nhà khoa học danh tiếng, có vị thế quan trọng trong giai đoạn chuyển biến của một ngành khoa học hiện đại, Giáo sư Nguyễn Quang Riệu vẫn dành thời gian viết sách khoa học phổ thông bằng tiếng Việt để khơi gợi niềm đam mê khoa học trong các bạn trẻ Việt Nam, truyền niềm đam mê ngành thiên văn, và giúp cho các bạn trẻ có thêm kết nối giữa hai nền văn hóa phương Đông và phương Tây.

Tên sách được lấy nguồn cảm hứng từ một câu thơ trong tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn, Đoàn Thị Điểm diễn âm là “Bóng Ngân hà khi tỏ khi mờ”. Cuốn sách chủ yếu giới thiệu tổng quan, một cách dễ hiểu về vũ trụ, về thiên hà dành cho mọi đối tượng độc giả.

Giáo sư Nguyễn Quang Riệu là nhà vật lý thiên văn được biết đến nhờ những công trình khoa học trong lĩnh vực Thiên văn vô tuyến (Radioastronomy), trong đó có công trình xác định vị trí chính xác của vụ nổ trong chòm sao Cygnus X3.

Sinh năm 1932 tại Hải Phòng, nhà thiên văn Nguyễn Quang Riệu từng giữ các vị trí như: Giám đốc Nghiên cứu tại Đài thiên văn Paris, Giám đốc Nghiên cứu Danh dự  của Trung tâm Quốc gia Khảo cứu khoa học Pháp (CNRS).

Năm 1973, ông đã được nhận giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.

Nhà thiên văn Nguyễn Quang Riệu còn là một tác giả nổi tiếng. Ngoài các sách khoa học chuyên ngành dành cho giới nghiên cứu quốc tế, ông còn viết nhiều sách khoa học phổ thông dành cho bạn đọc trẻ ở Việt Nam.

Một trích đoạn từ cuốn sách

“Từ ngàn xưa, bầu trời được trang trí bằng một dải băng mờ óng ánh đầy sao vẫn là cảnh tượng kỳ lạ đối với con người. Tùy theo trí tưởng tượng của nhân loại, vệt sáng kỳ lạ này trên bầu trời được gọi là ‘Đường Trắng Sữa’ bởi một số người, hay ‘Sông Ngân’ bởi những người khác. Nó đã từng thu hút sự chú ý của con người bởi vẻ đẹp lộng lẫy và sự hiện diện bất thường của nó trong quang cảnh bầu trời ban đêm tẻ nhạt. Nhân loại đã cống hiến cho Ngân hà biết bao những áng thơ và những truyện cổ tích huyền thoại.”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s