Việt Nam thời dựng nước

Việt Nam thời dựng nước

Keith Weller Taylor

Thiếu Khanh dịch

“Dù sao, lịch sử Việt Nam chỉ tập trung chú ý vào tầng lớp nông dân ở vùng đồng trũng. Dù chịu sự kiểm tra và đánh thuế từ các quan lại Trung Hoa, người Việt Nam vẫn giữ nguyên bản chất của mình. Họ không bao giờ để mất ngôn ngữ mẹ đẻ cùng với những cảm xúc và tư tưởng riêng biệt của dân tộc hàm chứa trong ngôn ngữ ấy. Họ không bao giờ mất niềm tin vào quá khứ và di sản của dân tộc mình. Bằng cách bảo tồn di sản này, họ đã để lại dấu ấn riêng, không những trên các số liệu thống kê dân số còn lưu lại trong các thư tịch cổ, mà còn trong cái hiện thực tiếp diễn của một nước Việt Nam độc lập.

Keith. W. Taylor là cái tên không hề xa lạ với giới nghiên cứu sử về Việt Nam. Trải suốt 40 “dấn thân” vào một lĩnh vực nghiên cứu mà có lẽ phần nào phát xuất từ “duyên nợ” cá nhân, Taylor đã tạo dựng uy tín của mình trong vị thế một nhà Việt Nam học hàng đầu thế giới.

Continue reading Việt Nam thời dựng nước

Những điều chưa biết về thuốc phiện

Những điều chưa biết về thuốc phiện

Bác sĩ L. Gaide và Bác sĩ L. Neuberger

Việt Anh dịch

Những điều chưa biết về thuốc phiện là tập hợp các số báo chuyên đề [tháng 4-5, 1938] của hai bác sĩ L. Gaide và L. Neuberger, in trên tập san nổi tiếng Bulletin des Amis du Vieux Hué (Những người bạn Cố đô Huế), một tạp chí khoa học xã hội có giá trị bậc nhất Đông Dương suốt ba thập niên (1914 – 1944).

Con người bắt đầu có thói quen sử dụng các loại ma túy từ bao giờ và trong các nền văn hóa nào? Có phải hễ ai vướng vào “Nàng tiên nâu” cũng đều trở nên gầy yếu, vật vờ và mất dần lý trí? Liệu có một giới hạn liều lượng hay không, để cho thói quen hút thuốc phiện không diễn tiến tai hại? Hay đâu là sự khác biệt giữa việc hút thuốc thượng hạng và hút bã? Công luận nước Pháp đương thời nhận định ra sao về mối “hiểm họa da vàng” này. Hầu hết những thắc mắc như thế sẽ được trả lời thỏa đáng trong Những điều chưa biết về thuốc phiện.

Continue reading Những điều chưa biết về thuốc phiện

Xứ phẳng: Du hành vào cõi đa chiều

Xứ phẳng: Du hành vào cõi đa chiều

Edwin A. Abbott

Tiểu thuyết Xứ Phẳng: Du hành vào cõi đa chiều được xuất bản lần đầu tiên ở Anh năm 1884.

Với mục đích đả kích cấu trúc xã hội và các quan điểm thần học đương thời, tác giả Edwin A. Abbott đã vẽ ra một xã hội tưởng tượng, trong đó thế giới chỉ có hai chiều, còn cư dân xứ này là các đa giác được phân đẳng cấp theo số cạnh. Càng nhiều cạnh đẳng cấp càng cao, càng có nhiều đặc quyền đặc lợi. Nhân vật chính của cuốn sách là một hình vuông, nhờ một cơ duyên kỳ lạ đã được du hý đến các thế giới khác: một chiều, ba chiều, và vô chiều. Từ những trải nghiệm đó, Hình Vuông vỡ vạc trí tưởng tượng toán học của mình. Anh ta nhận ra tôn giáo và độc quyền chân lý ở Xứ Phẳng của mình đã gây ra bất công và ngăn trở sự tiến bộ. Anh cũng học được phương pháp tư duy toán học về những không gian nhiều hơn ba chiều, bốn chiều … Phương pháp tư duy này ngày nay vẫn được các nhà toán học và vật lý hiện đại xử dụng mỗi khi họ làm việc với các không gian hình học có nhiều hơn ba chiều.

Continue reading Xứ phẳng: Du hành vào cõi đa chiều

Luận ngữ và Bàn tính

Luan ngu va ban tinh_5

Luận ngữ và bàn tính

Sự kết hợp giữa đạo xử thế và triết lý kinh doanh

Hay cách giàu chân chính và bền vững

Shibusawa Eiichi – cha đẻ của triết lý kinh doanh Nhật Bản hiện đại, người đã từ bỏ chốn quan trường để dấn thân vào thương nghiệp và đã có đóng góp không nhỏ vào công cuộc Minh Trị Duy tân.

Luận ngữ – tác phẩm kinh điển bàn về đạo đức, tu dưỡng bản thân của phương Đông. Bàn tính – vật dụng thiết yếu của thương nhân xưa và cũng có thể được xem là một ẩn dụ của hoạt động kinh doanh.

Luận ngữ và bàn tính là hình tượng biểu thị sự kết hợp giữa đạo xử thế và triết lý kinh doanh, cũng là tôn chỉ suốt cuộc đời của Shibusawa, trải mấy chục năm tâm huyết với thực nghiệp.

Luận ngữ và bàn tính chính là tôn chỉ cho suốt cuộc đời của Shibusawa Eiichi, tìm cách điều hòa, kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư tưởng và triết lý trong sách Luận ngữ – cuốn sách được coi là hàng đầu về đạo đức, tu dưỡng bản thân của phương đông, với chiếc bàn tính – được coi là vật dụng không thể thiếu của người làm thương nghiệp. Từ xưa đến nay nhiều người luôn có một quan niệm rằng những người theo thương nghiệp, buôn bán để làm giàu đều là phường gian dối, trí trá. Thế nhưng với những trải nghiệm trong mấy chục năm dấn thân theo thực nghiệp, Shibusawa khẳng định rằng người làm thương nghiệp luôn cần phải có đạo đức và người có đạo đức hoàn toàn có thể làm giàu, và sự giàu sang đạt được nhờ đạo đức sẽ bền vững và lâu dài hơn.

Triết lý kinh doanh của ông là – Kinh doanh phải vì sự phồn vinh thịnh vượng của quốc gia chứ không nên chỉ vì sự giàu sang phú quý của bản thân. – Kinh doanh phải gắn liền với đạo đức, với nhân nghĩa, với chữ tín… thì hoạt động kinh doanh mới ổn định, sự giàu sang đạt được mới vững bền. – Kinh doanh mang lại tiền tài của cải rồi tiền tài của cải đó phải phục vụ cho ý nghĩa nhân sinh, cho các hoạt động công cộng nhằm mang lại lợi ích cho đông đảo quần chúng nhân dân.

Continue reading Luận ngữ và Bàn tính

Khám phá nhà kinh tế học trong bạn

DSC06390

Khám phá nhà kinh tế học trong bạn

Áp dụng các nguyên lý kinh tế vào cuộc sống thường nhật

 Discover Your Inner Economist

Use Incentives to Fall in Love, Survive Your Next Meeting, and Motivate Your Den tist

 Tác giả: Tyler Cowen

“Tiền không thể mua được mọi thứ” hẳn nhiên là một sáo ngữ. Nhưng tác giả tập sách này, Tyler Cowen, Giáo sư kinh tế tại Đại học George Mason, muốn khai triển lời xác quyết đó trong vô vàn những tình huống cụ thể: Khi nào có thể dùng tiền làm phương tiện, khi nào thì không? Quy chế thưởng phạt có ưu nhược điểm gì? Nói tóm lại, làm thế nào để vận dụng kiến thức và các nguyên lý kinh tế học vào cuộc sống thường nhật sao cho thật khéo léo, tinh tế và hiệu quả. Quá trình đó, theo Tyler Cowen, được gọi là Khám phá Nhà kinh tế học trong bạn.

Thông qua cuốn sách Khám phá Nkinh tế học trong bạn, Cowen – một trong những nhà kinh tế học hàng đầu nước Mỹ – sẽ nói với bạn cách để ứng dụng những nguyên lý kinh tế vào cuộc sống, ngay cả trong những tình huống bạn không ngờ tới nhất.

Lý thuyết kinh tế học nói gì về những việc rất đời thường, mà chúng ta gặp mỗi ngày? Ví dụ đi ăn thì chọn món gì trên thực đơn? Hay làm sao để thu hút người bạn đời hoàn hảo? Hoặc đi họp mà gặp những kẻ lắm lời, ta nên làm gì? Hay đơn giản là ứng xử thế nào ra sao với nha sĩ của mình?

Được viết với một giọng điệu mỉa mai đáo để và cũng đầy hài hước, qua các chương như “Làm thế nào để kiểm soát thế giới, những nguyên tắc căn bản” và “Làm thế nào để kiểm soát thế giới, hãy biết điểm dừng”, Tyler Cowen sẽ tiết lộ những nguyên tắc kinh tế bí mật đằng sau những tình huống xảy ra trong cuộc sống và giúp bạn có được nhiều hơn những gì bạn thật sự muốn.

Sự khích lệ chính là cốt lõi để tiếp cận thế giới từ góc độ kinh tế, nhưng không phải khích lệ chỉ luôn đơn là đưa thêm tiền. Thực tế, tiền đôi khi làm người ta thoái chí. Cowen lý giải, ví dụ, tại sao việc trả tiền cho những đứa trẻ của bạn để chúng rửa chén đĩa sẽ không có hiệu quả. Một số dạng khác của sự khích lệ – ví dụ đảm bảo rằng thành viên trong gia đình bạn biết họ sẽ được nể phục nếu họ tôn trọng bạn – lại có thể thành công. Các dạng khích lệ khác không dùng đến tiền? Nếu bạn không muốn thấy một kẻ lười biếng trong buổi họp, hãy thử yêu cầu mọi người cùng làm việc trong trạng thái đứng. Những điều khích lệ nào có tác động sâu sắc, chẳng hạn như cảm giác tự hào về công việc hay một nụ cười thoáng qua của người ta yêu thương, sẽ là động lực quyền năng nhất, ngay cả khi chúng được áp dụng song song với những phần thưởng trần tục hơn như tiền, hay thức ăn miễn phí. Continue reading Khám phá nhà kinh tế học trong bạn