David Kamp viết về cuốn sách “Nào tối nay ăn gì?”

Nao Toi Nay An gi 1Giải cấu trúc bữa ăn

DAVID KAMP

New York Times Book Review

Cuộc sống đang trở nên rối ren ở trên đỉnh của chuỗi thức ăn. Đối với hầu hết các loài động vật, ăn uống đơn giản chỉ là vấn đề nhu cầu sinh học: nếu bạn là một chú gấu túi, bạn sẽ tìm lá cây bạch đàn; nếu bạn là một chú chuột sống trên thảo nguyên, bạn sẽ tóp tép nhai cỏ xanh và cỏ ba lá. Nhưng con người, do có bộ não lớn và việc phát minh ra nông nghiệp và công nghiệp, phải đối mặt với một chuỗi những lựa chọn gây hoang mang, từ trứng bác cho tới món gà băm viên, từ bát dâu tây tươi cho tới thanh thực phẩm xốp, ngọt màu vàng, trải qua quá trình hóa dầu phức tạp, được biết đến dưới cái tên Twinkie. “Khi mà bạn có thể ăn bất cứ thứ gì tự nhiên cung câp thì việc quyết định xem mình nên ăn gì ắt sẽ khiến bạn rơi vào trạng thái lo âu,” Michael Pollan đã viết như vậy trong cuốn sách mới sâu sắc và đầy cuốn của mình.

Pollan cho rằng không ở đâu nỗi lo lắng đó lại mạnh mẽ hơn ở Mỹ. Sự thịnh vượng, giàu có, và thực trạng thiếu mất một nên văn hóa ẩm thực lâu đời, vững vàng đã hiệp lực với nhau khiến người Mỹ trở thành những người bị rối loạn ăn uống, bị ám ảnh với việc giảm cân trong khi càng ngày càng béo lên, chao đảo giữa những mẩu kiến thức về chế độ dinh dưỡng có vẻ hợp lý này (bơ thực vật thì tốt hơn bơ động vật chẳng hạn) tới mẩu kiến thức khác (tinh bột gây chết người). Pollan chẩn đoán về một chứng “rối loạn ăn uống cấp quốc gia” và soi chiếu ánh sáng tới cả những nguyên nhân lẫn giải pháp khả thi cho thực trạng này. Để thực hiện được mục đích này, ông đã dấn thân vào bốn cuộc phiêu lưu, luôn xuất phát từ điểm khởi nguồn — tức là từ vùng đất mà những nguyên liệu thô cho các bữa ăn của ông  được nuôi trồng — cho tới điểm kết thúc là một bữa ăn được nấu nướng hoàn chỉnh. Continue reading David Kamp viết về cuốn sách “Nào tối nay ăn gì?”

Advertisements

Hai cuốn sách về Trung Quốc

DSC05216Nhã Nam Kinh Tế vừa xuất bản đồng thời hai cuốn sách về Trung Quốc. Hai cuốn sách đặc biệt do cùng một tác giả độc đáo viết: “Chấm dứt thời đại Trung Quốc giá rẻ” (Trần Trọng Hải Minh dịch) và “Chấm dứt thời đại Trung Quốc hàng nhái” (Phạm Tú dịch).
Anh tác giả, tên là Shaun Rein, là một công dân Mỹ nhưng hình như mang cả hai dòng máu Do Thái và Trung Hoa. Anh này học thạc sĩ ở Harvard xong thì đến Trung Quốc làm ăn. Trung Quốc hồi đó mới mở cửa nên còn nghèo nàn và lạc hậu.

Thế rồi anh Shaun Rein này gắn bó với Trung Quốc hàng chục năm. Anh lấy một người vợ “bản địa” nhưng khá danh giá. Bà nội vợ anh là ngôi sao điện ảnh lừng lẫy một thời ở Trung Quốc trước khi cách mạng thành công. Bố vợ anh thì lấy con gái nguyên soái Diệp Kiếm Anh, vị nguyên soái công thần đã cùng Mao và Chu Ân Lai dựng nhà nước Trung Quốc hiện đại. Con cháu của ông nguyên soái này về sau cũng toàn là quan chức, hoặc đại gia, tài phiệt.

Bản thân Shaun Rein mở công ty tư vấn. Tư vấn cho các đại công ty của Mỹ muốn xâm nhập thị trường Trung Quốc, hoặc mở cơ sở sản xuất, gia công ở Trung Quốc. Shaun Rein đã đưa Apple, KFC, LG, Dupont … vào Trung Quốc.

Với công việc và cuộc sống như thế nên Shaun Rein khá thấu hiểu sự chuyển biến của kinh tế và xã hội Trung Quốc suốt mấy chục năm vừa qua. Anh viết những hiểu biết của mình về sự chuyển mình của nền kinh tế Trung Quốc cũng như tiềm năng và tham vọng của nó trong hai cuốn sách liên tiếp: “Chấm dứt thời đại Trung Quốc giá rẻ” và “Chấm dứt thời đại Trung Quốc hàng nhái”. Cả hai cuốn đều gây tiếng vang ở phương tây. Continue reading Hai cuốn sách về Trung Quốc

Nỗi lo âu về địa vị

DSC05101Hôm nay Nhã Nam Kinh Tế nói sơ qua về cuốn sách khá “quái” của triết gia Alain de Botton mà Nhã Nam vừa xuất bản: Nỗi Lo Âu Về Địa Vị (Status Anxiety), Alain de Botton, Trần Quốc Tân dịch.

Địa vị xã hội là cái khá kỳ quặc. Nó vô hình mà rất hữu hình. Có người cả đời thèm khát địa vị, địa vị xã hội của họ cao đến thế nào họ cũng không thỏa mãn. Có người dù bất kể mình ở địa vị xã hội nào cũng suốt ngày ghen tị với địa vị của người khác. Tức là, trừ khi bạn thờ ơ với địa vị xã hội, thì nói chung là bạn sẽ sống với nỗi lo âu về địa vị xã hội.

Cuộc đời có thăng có trầm, có lên voi xuống chó, có lúc nọ lúc kia. Ai cũng hiểu chuyện này. Nhưng có một thứ khó hiểu hơn nhiều: quan niệm về địa vị xã hội cũng thay đổi theo năm tháng. Thế mới đáng sợ.

Xưa thì “xướng ca vô loài”, nay thì xướng ca sướng cả loài, làm nghề ca sĩ, là ngôi sao, giờ bỗng nhiên nhiên là ước mơ không chỉ của các bạn trẻ, mà còn của bao ông bố bà mẹ bắt con mình đi thi các cuộc thi tài năng.

Continue reading Nỗi lo âu về địa vị

Tại sao trang thương mại điện tử của Alibaba có tên là Taobao

ebook-ti-phu-khung-jack-ma-va-de-che-alibaba-full-prc-pdf-epub-azw3Nhã Nam Kinh Tế đang biên tập một cuốn sách tên là Team Genius. Cuốn sách này khá dày, nhưng chỉ nói về một vấn đề: làm sao xây dựng được các nhóm làm việc (team) có hiệu suất cao, thậm chí đạt được ngưỡng xuất sắc.

Tại sao lại cần cả một cuốn sách chỉ để nói về việc xây dựng nhóm làm việc (team building). Đó là bởi tất tần tật các công ty trên thế giới đều phải dựa vào team. Các công ty nhỏ thì chỉ có một vài team nhỏ, thậm chí chỉ có một team chừng 7 người. Các công ty lớn như Apple cũng cần xây dựng các team đặc nhiệm để phát triển sản phẩm mới (ví dụ team phát triển sản phẩm iPhone). Các công ty khởi nghiệp (start-up) lại càng cần xây dựng từ các team nhỏ tối ưu hóa, để lớn dần lên qua các vòng gọi vốn. Cuốn sách đi chi tiết đến tận quy mô team phù hợp với từng vòng gọi vốn. Ví dụ series A thì cần bao nhiêu người, series B, C thì cần bao nhiêu team, mỗi team bao nhiêu người, và tại sao. Và đến quy mô nào thì nên IPO.

Trong lúc đợi cuốn sách Team Genius được xuất bản, các bạn có thể tham khảo vai trò của team trong một công ty lớn: công ty Alibaba. Trong cuốn sách “Tỷ phú khùng Jack Ma và đế chế Alibaba” có nhiều mẩu chuyện liên quan đến việc này:

Taobao là trang bán lẻ trực tuyến của Alibaba tức là của tỷ phú Jack Ma (Mã Vân).

Continue reading Tại sao trang thương mại điện tử của Alibaba có tên là Taobao

Sử ký: thiên cổ kỳ thư – Thanh Khê

su-ky_3_

Tư Mã Thiên tự Tử Trường, làm Thái sử lệnh thời nhà Hán, được tôn là sử thánh của Trung Hoa. Lên mười đã thông thuộc nhiều kinh sử văn chương, hai mươi tuổi đã theo cha du hành tứ hải. Giữa thời buổi nghề viết văn viết sử bị “Chúa thượng đùa bỡn, nuôi như bọn con hát”, còn “Thế tục thì vẫn coi thường”, mà cha con họ Tư Mã vẫn ôm mộng làm Chu Công, Khổng Tử. Mới thấy, đó không phải là lối tư duy lọc lõi của kẻ thức thời.

Sinh thời thân phụ ông cũng làm sử quan, nhưng mộng lớn dở dang, trước khi qua đời đành gửi gắm lại cho con trai. Chí lớn, tâm hồn phóng khoáng là thế, mà tính tình cương trực, thân cô thế côi. Đến nỗi phải chịu cung hình, đứng ngang hàng với đám hoạn quan, nỗi nhục lớn nhất đối với bậc chính nhân quân tử. “Thân thể tàn phế, uất ức một mình chẳng biết tỏ cùng ai”, cực chẳng đã bèn nuốt hận mà sống, lặng lẽ biên chép thế sự, gửi cho hậu thế. Bởi vậy mà Sử ký của họ Tư Mã mang tầm vóc của ngàn năm, chứ không phải thứ tham vọng công danh đương thế, cũng chẳng phải lời lẽ bợ đỡ quân vương.

Nói về tầm vóc của Sử ký, khó mà gói gọn trong một vài lời được. Lỗ Tấn bảo “một tập Ly Tao không vần”. Quách Mạt Nhược lại đánh giá đây là bản tổng kết văn hóa Trung Quốc lần thứ hai, công lao so với Khổng Tử thì “không hơn không kém”. Sử ký đồ sộ, trước nay chỉ có vài bản tuyển dịch vào Việt văn. Nên nỗ lực dịch trọn bộ của công ty sách Nhã Nam, có thể nói là lần đầu tiên.

Đó cũng là điều dễ hiểu. Vì trong số 5 phần của Sử ký, Bản kỷ phần nhiều là huyền sử, hoặc nếu không cũng thuộc một thời quá vãng xa xôi, khó gợi nên niềm hứng khởi. Biểu, Thư tuy hệ thống, công phu nhưng e không hợp với tính giải trí đơn thuần. Có chăng là Thế gia, và Liệt truyện, các phần dài nhất, và hấp dẫn nhất đối với đông đảo độc giả. Chi tiết bài viết này xin được dành cho phần Liệt truyện quyển thượng, phần mới nhất vừa được ra mắt của bộ Sử ký. Continue reading Sử ký: thiên cổ kỳ thư – Thanh Khê

Các thế giới song song – Michio Kaku

Parallel Worlds: A Journey Through Creation, Higher Dimensions, and the Future of the Cosmos của Michio Kaku. Bản tiếng Việt: Các thế giới song song của Vương Ngân Hà.

Interstellar của đạo diễn Christopher Nolan là một bộ phim rất thành công năm 2014. Phim kể về một người cha chia tay đứa con gái bé nhỏ của mình rồi dùng tàu vũ trụ đi xuyên qua lỗ sâu đục (hay còn gọi là lỗ giun) để đi vào tương lai và tìm cách cứu nhân DSC05480loại. Bị mắc kẹt ở tương lai, ông tìm mọi cách để gửi thông điệp về cho con gái của mình. Cuối cùng, ông đã thành công nhờ sử dụng sóng hấp dẫn. Một bộ phim khoa học giả tưởng nói về tình cha con nhưng lại rất lý thú với các ý tưởng vật lý cao siêu và kỳ lạ vốn khá khó hiểu với đại chúng.

Sau khi  xem phim, giáo sư vật lý Đàm Thanh Sơn có viết trên blog của mình, rằng cố vấn khoa học của bộ phim là giáo sư vật lý Kip Thorne của Caltech, đồng thời đưa ra bốn bài báo khoa học và khuyến khích mọi người đọc để hiểu thêm các ý tưởng vật lý vũ trụ trong Interstellar.

Với hầu hết bạn đọc bình thường, việc đọc các bài báo khoa học kiểu này sẽ hơi mệt, mất thời gian, và có thể  còn rất chán. Thay vào đó, các bạn có thể tìm đọc một cuốn sách hấp dẫn hơn đã được dịch sang tiếng Việt: Các thế giới song song (Parallel Worlds) của nhà vật lý Michio Kaku.

Trong Các thế giới song song, các tên tuổi vật lý mà giáo sư Sơn nhắc đến trong bài viết của mình như Thorne, Misner, Wheeler sẽ xuất hiện cùng với hầu hết các nhà vật lý vĩ đại khác từ Newton đến Einstein. Cùng với các tên tuổi ấy là các ý tưởng khoa học của họ, được diễn giải một cách ngắn gọn, mạch lạc và tương đối dễ hiểu. Continue reading Các thế giới song song – Michio Kaku