Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 1) – Jack Ma và đế chế Alibaba

1487132448462_9005081Nhã Nam Kinh Tế bắt đầu trích đăng chương 9 cuốn sách “Tỷ phú khùng Jack Ma và đế chế Alibaba“. Chương này nói về việc Jack Ma đã chiến đấu và chiến thắng các công ty Internet của Mỹ trên đất Trung Quốc như thế nào.

Chương Chín

Tái sinh: Taobao và sự sỉ nhục với eBay

Trong số những doanh nhân hàng đầu ở Trung Quốc, Jack Ma nổi tiếng bởi những phát ngôn khoa trương của ông ta. Ông ta liên tục sử dụng eBay làm tấm bia phóng phi tiêu cùng lúc với việc ca ngợi hãng này là một trong những công ty ông ta ngưỡng mộ nhất.
—San Francisco Chronicle

“Những người tiên phong phải nhận hòn tên mũi đạn, còn những kẻ định cư thì nhận đất” là một câu thường được sử dụng để mô tả việc chinh phục miền Tây Hoa Kỳ. Khi một biên giới mới là Internet được mở ra ở Trung Quốc, Jack quyết tâm trở thành kẻ định cư. Ông đã là người tiên phong với trải nghiệm từ sớm của việc lên mạng ở Seattle vào năm 1995. Nhưng với doanh nghiệp Internet đầu tiên của mình, China Pages, ông đã hứng chịu hết những hòn tên mũi đạn từ đối tác do nhà nước sở hữu của ông, để cho ba gã tiên phong trong cổng thông tin điện tử (Wang Zhidong của Sina, Charles Zhang của Sohu, và William Ding của NetEase) trở thành những kẻ định cư, những doanh nhân Internet đầu tiên ở Trung Quốc dẫn dắt công ty của họ tới một vụ IPO. Để thu hẹp khoảng cách, vào tháng 9 năm 2000, Jack đã mời ba nhà sáng lập cổng thông tin điện tử, cùng với Wang Juntao (Vương Quân Đào), chủ tịch công ty thương mại điện tử tiêu dùng 8848, tới một hội thảo kinh doanh được bài trí theo chủ đề võ hiệp mang tên “Tây Hồ Luận Kiếm”[1] mà ông là chủ nhà ở Hàng Châu. Tôi chủ tọa một cuộc thảo luận bàn tròn ở sự kiện này, một sự kiện được tổ chức để quảng bá cho thành phố với vai trò “Thiên đường Silicon.” Jack tuyên bố rằng Alibaba sẽ chuyển tổng hành dinh Trung Quốc của họ từ Thượng Hải trở lại Hàng Châu. Điều này được triển khai rõ ràng là để làm vừa lòng vị tỉnh trưởng Chiết Giang và thị trưởng Hàng Châu, những người nằm trong số yếu nhân địa phương có mặt hôm đó. Nhưng tôi nhanh chóng hiểu rằng sự kiện này, đặc biệt là sự tham gia của bốn nhân vật hàng đầu trong ngành Internet lúc bấy giờ, được tổ chức để chứng tỏ rằng Alibaba vẫn tiếp tục thích hợp với lĩnh vực Internet ở Trung Quốc. Mặc dù công ty vẫn chưa IPO, Jack muốn tiếp tục là trung tâm của sự chú ý. Jack đã làm được điều đó với một ý tưởng tài tình: mời vị khách VIP Kim Dung, tác giả người Hong Kong đã là nguồn cảm hứng cho Jack từ thời thơ ấu. Ông biết Kim Dung sẽ là một sự thu hút lớn với cả những nhà sáng lập Internet khác.

Continue reading Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 1) – Jack Ma và đế chế Alibaba

Advertisements

Thế giới khác đi nhờ có bạn – Tự truyện Lý Khai Phục

the-gioi-di-nho-co-ban-01.u5102.d20170405.t173626.208442Thế giới khác đi nhờ có bạn, tác giả Phạm Hải Đào, dịch giả Phan Thu Vân. 

Lý Khai Phục là một nhà khoa học máy tính người Mỹ gốc Hoa, tiên phong trong lĩnh vực nhận dạng tiếng nói. Lý Khai Phục có may mắn được làm việc trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới: Apple, Microsoft, Google; có điều kiện tiếp xúc sâu với các lãnh đạo công nghệ hàng đầu thế giới: Bill Gates và Steve Ballmer của Microsoft, Larry Page và Sergey Brin của Google, … và cả Steve Jobs của Apple nữa.

Trong đoạn trích dưới đây Lý Khai Phục kể lại lần ông được mời đến Google để phỏng vấn tuyển dụng.

*

**

Giám đốc Eric Schmidt lúc đó đã lặng lẽ bước vào phòng. Tóc ông bạc trắng, nụ cười thắp sáng gương mặt, chào tôi một cách rất thân thiện. Sau vòng phỏng vấn thứ nhất, ông rất tự nhiên, thoải mái trò chuyện phiếm với tôi: “Khai Phục, hôm nay mời anh đến thực ra không tính là phỏng vấn. Nhiệm vụ chủ yếu của tôi là nắm được những điều anh còn lo lắng, đồng thời cũng muốn biết anh nghĩ thế nào về việc các công ty đa quốc gia luôn thất bại ở Trung Quốc. Anh muốn tôi làm gì?”

“Eric, anh biết đấy, tất cả các công ty mạng tới Trung Quốc đều chung một số phận là thua đau, hoạt động vận hành đều thất bại. Tôi muốn biết, Google liệu có vấp phải thất bại giống như các công ty mạng khác hay không?” Tôi nói ra một trong những điều lo lắng trong lòng.

Eric Schmidt gật đầu, nói: “Chúng tôi hy vọng người dùng Trung Quốc có thể tìm kiếm được thông tin trên toàn thế giới thông qua Google, đồng thời nhận thức được đây là một thương hiệu tốt. Chúng tôi có kế hoạch dài hạn ở Trung Quốc, nên sẽ không dùng tầm nhìn nhìn ngắn hạn để bức bách anh.” Ông thấy tôi yên lặng lắng nghe thì nói tiếp: “Hạn chế của Google không phải là lượng người dùng không tăng lên, mà là không có đội ngũ người Trung Quốc làm ra giao diện và công nghệ mà người Trung Quốc cần. Tôi tin anh có thể tuyển được những nhân tài xuất sắc nhất người Trung Quốc, làm ra sản phẩm mà người Trung Quốc cần nhất. Theo anh Google phải hoạt động như thế nào ở Trung Quốc thì mới có thể thành công?”

Continue reading Thế giới khác đi nhờ có bạn – Tự truyện Lý Khai Phục

Văn minh Việt Nam – Nguyễn Văn Huyên

VanMinhVN-1.6cm GUI LIENTrích đăng từ “Văn minh Việt Nam” của Nguyễn Văn Huyên.

Phần trích dưới đây là Phần I, Chương 12 (Đời Sống Tinh Thần và Nghệ Thuật). Phần I có tên: Ngôn Ngữ. Bao gồm ba tiểu mục nhỏ: 1. Sự Hình Thành Tiếng Việt, 2. Các Hệ Thống Chữ Viết, 3. Ngôn Ngữ Bác Học

(Thông tin chi tiết về tác giả và tác phẩm có ở cuối bài)

Chương Mười hai

ĐỜI SỐNG TINH THẦN VÀ NGHỆ THUẬT

NGÔN NGỮ

  1. Sự hình thành tiếng Việt

Tiếng Việt thuộc ngữ tộc Nam Á. Ngữ tộc này được nói từ Việt Nam ở phía đông tới cao nguyên Chota Nagpour (thuộc Đông Ấn Độ) ở phía tây. Có lẽ tiếng Việt đã được chồng lên những ngôn ngữ cổ hơn mà ngày nay đã mất, chỉ còn lại một vài tàn dư đây đó trong các phương ngữ Thái, Mường hoặc các phương ngữ vùng cao xứ Trung kỳ. Dù sao, trong những thiên niên kỷ gần đây, nó đã chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của những thứ tiếng khác nhau như: Hán, Mã Lai, Ariăng… là những ngôn ngữ đã mang đến cho nó những yếu tố mới. Thí dụ, các cố gắng không mệt mỏi của linh mục Souvignet đã phát hiện có một quan hệ chắc chắn giữa tiếng Việt với tiếng Mã Lai. Trong tiếng Mã Lai là một ngôn ngữ có tiền tố và hậu tố, người ta thấy nhiều từ có thể quy ra từ Việt: bango (con cò bạch), mangkok (cái cốc), talang (xóm, làng), tương ứng với cò, cốc, làng trong tiếng Việt, darat: đất, sudis (ngày xưa): xưa, màta: mắt, suki (súc miệng): súc

Tiếng Việt cổ cũng có tiền tố. Chỉ cần đi ngược lên thế kỷ XVII để thấy vài dấu vết. Linh mục Alexandre de Rhodes, trong cuốn từ điển của ông xuất bản năm 1649, có ghi ba nhóm phụ âm đầu: bl, ml, tl, đã được thu gọn từ thời kỳ đó (blâu: trâu, blời: trời). Các thổ ngữ Mường, được nói ở Bắc kỳ và Trung kỳ, và có thể coi như một hình thức tiếng Việt cổ, hiện nay còn giữ ba nhóm phụ âm đầu: kl, tl, pl (chẳng hạn, t’lâu: trâu). Ông Przyluski nghĩ rằng, khi so sánh tiếng Việt với tiếng Mường thì thấy rằng tiếng Việt cổ có ít nhất bốn tiền tố k, t, p, m. Trong tiếng Việt hiện đại, hệ thống tiền tố này đã mất hẳn. Nó được thay bằng những từ chủng loại làm cho đa số khái niệm được biểu hiện trong tiếng Việt bằng những từ kép. Tiếng Việt cổ như vậy có quan hệ chặt chẽ với các tiếng Môn-Khmer, là những ngôn ngữ tạo ra những từ phái sinh bằng cách thêm tiền tố và trung tố.

Continue reading Văn minh Việt Nam – Nguyễn Văn Huyên

Việt Nam Văn Hóa Sử Cương – Đào Duy Anh

viet-nam-van-hoa-su-cuongTrích từ Việt Nam Văn Hóa Sử Cương của Đào Duy Anh.

Tổ tiên ta bắt đầu học chữ Hán ngay từ buổi đầu đời Bắc thuộc, mà có lẽ từ đời Triệu Đà nữa, song việc giáo dục bắt đầu có tổ chức thì từ đời Sĩ Nhiếp. Cách tổ chức ấy, sử sách không chép rõ như thế nào, song ta có thể đoán là còn sơ sài lắm, mà trình độ giáo dục cũng chưa được cao, cho nên phàm những người có tiếng về học vấn ở thời đại Bắc thuộc đều đã du học ở Trung Quốc (Lý Tiến, Lý Cầm, Trương Trọng). Đến triều Ngô và triều Đinh độc lập vì trị nước không được lâu mà lại phải lo chỉnh đốn việc võ bị và chính trị, chưa rảnh mà tổ chức việc giáo dục, cho nên việc học bấy giờ chỉ có ở trong các chùa chiền. Ta có thể nói rằng đời bấy giờ Hán học nhờ Phật học mà truyền bá ở trong dân gian. Lý Công Uẩn là vua sáng nghiệp của triều Lý, cũng từng chịu giáo dục ở nhà chùa[1].

Triều Lý, đến đời Lý Thánh Tôn (1054-1072) thì việc dẹp loạn đã tạm yên, việc chính trị cũng đã chỉnh đốn, nên vua đổi quốc hiệu là Đại Việt và bắt đầu sửa sang việc học. Ngài sai lập Văn Miếu (nước ta có Văn Miếu là từ đấy), sai làm tượng Chu Công, Khổng Tử và thất thập nhị hiền để thờ, tỏ ý tôn trọng Nho học. Đời vua Trần Nhân Tôn, năm 1075 mở khoa thi tam trường để chọn người minh kinh bác học bổ làm quan, đó là kỳ thi thứ nhất ở nước ta, chọn được mười người, thủ khoa là Lê Văn Thịnh. Năm 1076 vua lại lập trường Quốc Tử Giám làm nơi đào tạo nhân tài, rồi đến năm 1086 lại mở khoa thi chọn người vào Hàn lâm viện, có Mạc Hiển Tích đậu đầu, được bổ Hàn lâm học sĩ. Thời bấy giờ Nho giáo đã được suy tôn, song Phật giáo và Lão giáo cũng đồng thịnh cho nên nhà vua lại thường mở khoa thi tam giáo (đời Lý ASang triều Trần, ngay đời Trần Thái Tôn, việc giáo dục và khoa cử đã tổ chức châu đáo hơn ở triều Lý. Năm 1232, ngoài phép thi tam trường như đời trước lại mở thêm khoa thi Thái học sinh, chia làm tam giáp để phân biệt cao thấp (theo phép thi của nhà Minh nước Tàu). Đến khoa thi năm 1247 lại đặt ra tam khôi (Trạng nguyên, Bảng nhãn và Thám hoa) ở trên Thái học sinh. Cũng năm ấy lại có khoa thi tam giáo bắt học sinh phải thi cả ba môn Nho học, Phật học và Lão học. Năm 1253, lại lập Quốc học viện để giảng tứ thư ngũ kinh và lập Giảng võ đường để luyện tập võ nghệ. Ta xem thế thì thấy ở đời Trần Thái Tôn, không những phạm vi việc học rộng rãi, kiêm trọng cả Nho, Phật, Lão, mà việc giáo dục lại trọng cả trí dục và thể dục. Tiếc vì sử sách chép sơ lược ta không thể nghiên cứu rõ ràng về cách tổ chức và chương trình.

Continue reading Việt Nam Văn Hóa Sử Cương – Đào Duy Anh

Làm quen Triết học qua biếm họa – Ngô Bảo Châu

lam-quen-triet-hoc-qua-biem-hoa-01Lời giới thiệu và trích đăng cuốn “Làm quen triết học qua biếm họa” của Michael F.Patton và Kevin Cannon, bản dịch của Đỗ Trí Vương.

Bertrand Russel xác định vị trí của triết học là nằm ở đâu đó trong khoảng trống giữa thần học và khoa học. Giống như thần học, không thể trả lời những câu hỏi triết học đến tận cùng, hiểu biết của triết học luôn mang tính bất toàn. Mặt khác, giống như khoa học, triết học vận hành bằng lý trí và suy luận chứ không cho phép mình nương vào đức tin, mạc khải hay lý lẽ quyền lực. Nếu như khoa học chưa đưa ra được câu trả lời thích đáng cho những suy tư nguyên thuỷ của con người, thì những câu trả lời mà thần học đem đến ngày nay có vẻ không còn tính thuyết phục như trước đây. Vì thế mà dù cho câu trả lời của triết học thiếu tính xác quyết, nó thật cần thiết cho những ai còn ngay ngáy suy tư.

Nhà toán học ngày nay ít khi đọc trực tiếp sách của các tiền bối như Euler, Gauss … vì những khái niệm và định lý quan trọng của Euler và Gauss liên tục được tổng quát hoá và làm cho sáng, cho rõ hơn. Tính kế thừa trong triết học thì rất khác. Người đi sau đôi khi, thậm chí thường xuyên phủ định những gì người đi trước nói, nhưng bản thân sự phủ định đó thường không triệt để vì định đề triết học không có tính xác quyết tuyệt đối như toán học. Vì thế, học triết vẫn phải bắt đầu từ lịch sử triết học để qua đó, người học nắm bắt được những luận cứ cơ bản của những bộ óc triết lý theo dòng lịch sử. Chính những luận cứ đó, có lúc bổ trợ cho nhau, có lúc đối lập thậm chí mâu thuẫn với nhau, làm nên nền tảng của triết học.

Làm quen triết học qua biếm họa của Patton và Cannon là một quyển sách đáng yêu. Nó dành cho bất cứ ai còn có suy tư và băn khoăn về triết học. Các luận cứ cơ bản của các triết gia lớn được trình bày một cách giản dị, dễ hiểu, thoang thoáng hài hước mà càng đọc, người đọc càng bị cuốn hút hơn bởi những câu hỏi triết học. Các nhân vật, những bộ óc triết lý lớn của lịch sử, không xuất hiện theo trình tự thời gian, mà theo trình tự của những câu hỏi triết học. Continue reading Làm quen Triết học qua biếm họa – Ngô Bảo Châu

Làm quen Kinh tế học qua biếm họa – Tập 2: Kinh tế Vĩ mô – Lê Hồng Giang

lam-quen-kinh-te-hoc-qua-biem-hoa-tap-2-01Lời giới thiệu và trích đăng cuốn “Làm quen kinh tế học qua biếm họa, tập 2: Kinh tế Vĩ Mô, của Grady Klein & Tiến sĩ Yoram Bauman, bản dịch của Lê Khánh Toàn.

Hầu hết các giáo trình và khoá học kinh tế đều mặc định chia kinh tế học thành hai nhánh: vi mô và vĩ mô, với hàm ý vi mô cho từng cá thể còn vĩ mô cho cả nền kinh tế. Thực ra vi mô có thể coi là nền tảng chung của kinh tế học, vĩ mô theo nghĩa hẹp của từ này là một trong các nhánh chuyên sâu tương đương như kinh tế học tài chính, kinh tế học lao động, kinh tế học phát triển, kinh tế học môi trường… Bởi vậy, tập hai này dù có tên là kinh tế học vĩ mô, thực ra bao quát khá nhiều nhánh chuyên sâu khác sau khi một số nền tảng cơ bản đã được giới thiệu trong tập đầu.

Với kinh tế học vĩ mô theo nghĩa hẹp những khái niệm thường gặp trên báo chí như lạm phát, thất nghiệp, GDP được giải thích khá cặn kẽ thông qua những hình ảnh và lời thoại dí dỏm. Bằng cách giới thiệu hai trường phái vĩ mô chính có nhiều điểm đối nghịch: trường phái cổ điển và trường phái Keynes, Klein và Bauman đã khéo léo giải thích cho người đọc thấy tại sao các nhà kinh tế lại có thể có quan điểm rất khác nhau khi đối mặt cùng một vấn đề. Đỉnh điểm của sự khác biệt này là quan điểm về vai trò của nhà nước trong một nền kinh tế thị trường. Xét cho cùng kinh tế học vẫn là một ngành khoa học xã hội mà nhân sinh quan của các nhà kinh tế có vai trò rất lớn định hình quan điểm về thế giới quan của họ, không chỉ trong kinh tế học vĩ mô mà cả các vấn đề chính trị xã hội rộng hơn như bảo vệ môi trường, công bằng xã hội… Continue reading Làm quen Kinh tế học qua biếm họa – Tập 2: Kinh tế Vĩ mô – Lê Hồng Giang

Làm quen Kinh tế học qua biếm họa – Tập 1: Kinh tế Vi mô – Lê Hồng Giang

lam-quen-kinh-te-hoc-qua-biem-hoa-tap-1-01Lời giới thiệu và trích đăng cuốn “Làm quen kinh tế học qua biếm họa, tập 1: Kinh tế Vi Mô, của Grady Klein & Tiến sĩ Yoram Bauman, bản dịch của Lê Khánh Toàn.

Kinh tế có lẽ là một trong những khía cạnh xã hội được mọi người quan tâm nhiều nhất. Người ta có thể thờ ơ với chính trị, nghệ thuật, tôn giáo hay thậm chí khoa học, nhưng hiếm có ai không động chạm ít nhiều đến các vấn đề kinh tế mỗi ngày. Tuy vậy kinh tế học, ngành khoa học về kinh tế, lại không mấy phổ biến trong dân chúng và đôi khi cả trong giới trí thức.

Một ví dụ điển hình là dù một loại thuế đánh lên nhà sản xuất hay lên người tiêu dùng thì cuối cùng cả hai bên đều phải chia sẻ gánh nặng của sắc thuế đó. Vậy nhưng không ít người muốn nhà nước chỉ đánh thuế lên doanh nghiệp chứ không lên các sản phẩm họ mua hàng ngày. Những khiếm khuyết nhận thức về kinh tế như vậy có thể là hệ quả của sự thiếu vắng môn kinh tế học trong trường phổ thông mà đáng ra nó phải được chú trọng tương đương như lịch sử hay vật lý chăng?

Cuốn sách tranh này của hai tác giả Klein và Bauman sẽ giúp cho những ai muốn bổ sung kiến thức cơ bản về kinh tế học một cách nhanh gọn và nhẹ nhàng nhất. Yoram Bauman, một giáo sư kinh tế của đại học Washington được hàng triệu lượt xem trên YouTube và trình diễn ở khắp các trường đại học và câu lạc bộ hài trên toàn thế giới, kết hợp với họa sĩ truyện tranh Grady Klein đã chuyển tải những khái niệm và lý thuyết quan trọng nhất của kinh tế học qua những mẩu thoại và giải thích dí dỏm. Continue reading Làm quen Kinh tế học qua biếm họa – Tập 1: Kinh tế Vi mô – Lê Hồng Giang