Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 2)

1487132448462_9005081Shao Yibo

eBay đã chứng tỏ là một cú thành công lớn của giới đầu tư chớp nhoáng với vụ IPO của hãng vào tháng 9 năm 1998, mức định giá của hãng tăng từ 2 tỉ đô-la Mỹ thành 30 tỉ đô-la Mỹ tới tháng 3 năm 2000. Vô số doanh nhân ở Trung Quốc đã ra mắt những doanh nghiệp với cảm hứng trở thành eBay của Trung Quốc. Đáng kể nhất trong số đó là một thiên tài trẻ tuổi đầy sức hút quê Thượng Hải tên là Shao Yibo, người đã thành lập công ty EachNet[1] sau khi trở lại Trung Quốc từ trường Kinh doanh Harvard vào tháng 6 năm 1999. EachNet nhanh chóng vượt lên trước những công ty nhái theo khác ở Trung Quốc.

Để bắt đầu cuộc tấn công thương mại điện tử tiêu dùng của mình, Jack đã lựa chọn đi theo con đường eBay, tạo ra một cuộc cạnh tranh với EachNet. Nhưng với Shao Yibo, vốn được bạn bè gọi là Bo, Jack đã gặp phải một đối thủ xứng tầm rất giống ông.

Bo xuất thân khiêm tốn. Cha mẹ anh là giáo viên. Người cha đã khơi gợi trong Bo sự thích thú với toán học nhờ những bộ bài. Bo nhớ lại, “Với năm mươi hai lá bài, và tính điểm cho lá K là mười ba điểm, vân vân, bộ bài có tổng cộng ba trăm sáu mươi bốn điểm. Cha tôi giấu đi một lá và bắt tôi cộng điểm phần còn lại. Nếu tôi làm đúng, tôi sẽ biết lá bị giấu đi là lá gì.”

Bo đã rèn luyện không ngừng. Tới năm mười hai tuổi, anh có thể cộng dồn một bộ bài trong mười hai giây. Sau khi chiến thắng hơn một chục cuộc thi toán ở trường cấp ba trên cả nước, Bo trở thành một trong những học trò đầu tiên từ Trung Quốc đại lục được nhận thẳng vào Đại học Harvard với học bổng toàn phần. Sau khi tốt nghiệp, anh làm việc hai năm ở Boston Consulting Group trước khi trở lại Harvard theo học trường kinh doanh. Trong khi Jack đã ổn định ở lĩnh vực thương mại điện tử B2B, Bo xem xét hàng loạt các doanh nghiệp Internet Mỹ mà anh nghĩ có thể áp dụng được ở Trung Quốc và thấy rằng “Mô hình kinh doanh duy nhất khiến tôi phấn khích là eBay.”

Continue reading Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 2)

Advertisements

Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 1) – Jack Ma và đế chế Alibaba

1487132448462_9005081Nhã Nam Kinh Tế bắt đầu trích đăng chương 9 cuốn sách “Tỷ phú khùng Jack Ma và đế chế Alibaba“. Chương này nói về việc Jack Ma đã chiến đấu và chiến thắng các công ty Internet của Mỹ trên đất Trung Quốc như thế nào.

Chương Chín

Tái sinh: Taobao và sự sỉ nhục với eBay

Trong số những doanh nhân hàng đầu ở Trung Quốc, Jack Ma nổi tiếng bởi những phát ngôn khoa trương của ông ta. Ông ta liên tục sử dụng eBay làm tấm bia phóng phi tiêu cùng lúc với việc ca ngợi hãng này là một trong những công ty ông ta ngưỡng mộ nhất.
—San Francisco Chronicle

“Những người tiên phong phải nhận hòn tên mũi đạn, còn những kẻ định cư thì nhận đất” là một câu thường được sử dụng để mô tả việc chinh phục miền Tây Hoa Kỳ. Khi một biên giới mới là Internet được mở ra ở Trung Quốc, Jack quyết tâm trở thành kẻ định cư. Ông đã là người tiên phong với trải nghiệm từ sớm của việc lên mạng ở Seattle vào năm 1995. Nhưng với doanh nghiệp Internet đầu tiên của mình, China Pages, ông đã hứng chịu hết những hòn tên mũi đạn từ đối tác do nhà nước sở hữu của ông, để cho ba gã tiên phong trong cổng thông tin điện tử (Wang Zhidong của Sina, Charles Zhang của Sohu, và William Ding của NetEase) trở thành những kẻ định cư, những doanh nhân Internet đầu tiên ở Trung Quốc dẫn dắt công ty của họ tới một vụ IPO. Để thu hẹp khoảng cách, vào tháng 9 năm 2000, Jack đã mời ba nhà sáng lập cổng thông tin điện tử, cùng với Wang Juntao (Vương Quân Đào), chủ tịch công ty thương mại điện tử tiêu dùng 8848, tới một hội thảo kinh doanh được bài trí theo chủ đề võ hiệp mang tên “Tây Hồ Luận Kiếm”[1] mà ông là chủ nhà ở Hàng Châu. Tôi chủ tọa một cuộc thảo luận bàn tròn ở sự kiện này, một sự kiện được tổ chức để quảng bá cho thành phố với vai trò “Thiên đường Silicon.” Jack tuyên bố rằng Alibaba sẽ chuyển tổng hành dinh Trung Quốc của họ từ Thượng Hải trở lại Hàng Châu. Điều này được triển khai rõ ràng là để làm vừa lòng vị tỉnh trưởng Chiết Giang và thị trưởng Hàng Châu, những người nằm trong số yếu nhân địa phương có mặt hôm đó. Nhưng tôi nhanh chóng hiểu rằng sự kiện này, đặc biệt là sự tham gia của bốn nhân vật hàng đầu trong ngành Internet lúc bấy giờ, được tổ chức để chứng tỏ rằng Alibaba vẫn tiếp tục thích hợp với lĩnh vực Internet ở Trung Quốc. Mặc dù công ty vẫn chưa IPO, Jack muốn tiếp tục là trung tâm của sự chú ý. Jack đã làm được điều đó với một ý tưởng tài tình: mời vị khách VIP Kim Dung, tác giả người Hong Kong đã là nguồn cảm hứng cho Jack từ thời thơ ấu. Ông biết Kim Dung sẽ là một sự thu hút lớn với cả những nhà sáng lập Internet khác.

Continue reading Tây Hồ Luận Kiếm (Trích đăng, phần 1) – Jack Ma và đế chế Alibaba

Tại sao trang thương mại điện tử của Alibaba có tên là Taobao

ebook-ti-phu-khung-jack-ma-va-de-che-alibaba-full-prc-pdf-epub-azw3Nhã Nam Kinh Tế đang biên tập một cuốn sách tên là Team Genius. Cuốn sách này khá dày, nhưng chỉ nói về một vấn đề: làm sao xây dựng được các nhóm làm việc (team) có hiệu suất cao, thậm chí đạt được ngưỡng xuất sắc.

Tại sao lại cần cả một cuốn sách chỉ để nói về việc xây dựng nhóm làm việc (team building). Đó là bởi tất tần tật các công ty trên thế giới đều phải dựa vào team. Các công ty nhỏ thì chỉ có một vài team nhỏ, thậm chí chỉ có một team chừng 7 người. Các công ty lớn như Apple cũng cần xây dựng các team đặc nhiệm để phát triển sản phẩm mới (ví dụ team phát triển sản phẩm iPhone). Các công ty khởi nghiệp (start-up) lại càng cần xây dựng từ các team nhỏ tối ưu hóa, để lớn dần lên qua các vòng gọi vốn. Cuốn sách đi chi tiết đến tận quy mô team phù hợp với từng vòng gọi vốn. Ví dụ series A thì cần bao nhiêu người, series B, C thì cần bao nhiêu team, mỗi team bao nhiêu người, và tại sao. Và đến quy mô nào thì nên IPO.

Trong lúc đợi cuốn sách Team Genius được xuất bản, các bạn có thể tham khảo vai trò của team trong một công ty lớn: công ty Alibaba. Trong cuốn sách “Tỷ phú khùng Jack Ma và đế chế Alibaba” có nhiều mẩu chuyện liên quan đến việc này:

Taobao là trang bán lẻ trực tuyến của Alibaba tức là của tỷ phú Jack Ma (Mã Vân).

Continue reading Tại sao trang thương mại điện tử của Alibaba có tên là Taobao

Thế giới khác đi nhờ có bạn – Tự truyện Lý Khai Phục

the-gioi-di-nho-co-ban-01.u5102.d20170405.t173626.208442Thế giới khác đi nhờ có bạn, tác giả Phạm Hải Đào, dịch giả Phan Thu Vân. 

Lý Khai Phục là một nhà khoa học máy tính người Mỹ gốc Hoa, tiên phong trong lĩnh vực nhận dạng tiếng nói. Lý Khai Phục có may mắn được làm việc trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới: Apple, Microsoft, Google; có điều kiện tiếp xúc sâu với các lãnh đạo công nghệ hàng đầu thế giới: Bill Gates và Steve Ballmer của Microsoft, Larry Page và Sergey Brin của Google, … và cả Steve Jobs của Apple nữa.

Trong đoạn trích dưới đây Lý Khai Phục kể lại lần ông được mời đến Google để phỏng vấn tuyển dụng.

*

**

Giám đốc Eric Schmidt lúc đó đã lặng lẽ bước vào phòng. Tóc ông bạc trắng, nụ cười thắp sáng gương mặt, chào tôi một cách rất thân thiện. Sau vòng phỏng vấn thứ nhất, ông rất tự nhiên, thoải mái trò chuyện phiếm với tôi: “Khai Phục, hôm nay mời anh đến thực ra không tính là phỏng vấn. Nhiệm vụ chủ yếu của tôi là nắm được những điều anh còn lo lắng, đồng thời cũng muốn biết anh nghĩ thế nào về việc các công ty đa quốc gia luôn thất bại ở Trung Quốc. Anh muốn tôi làm gì?”

“Eric, anh biết đấy, tất cả các công ty mạng tới Trung Quốc đều chung một số phận là thua đau, hoạt động vận hành đều thất bại. Tôi muốn biết, Google liệu có vấp phải thất bại giống như các công ty mạng khác hay không?” Tôi nói ra một trong những điều lo lắng trong lòng.

Eric Schmidt gật đầu, nói: “Chúng tôi hy vọng người dùng Trung Quốc có thể tìm kiếm được thông tin trên toàn thế giới thông qua Google, đồng thời nhận thức được đây là một thương hiệu tốt. Chúng tôi có kế hoạch dài hạn ở Trung Quốc, nên sẽ không dùng tầm nhìn nhìn ngắn hạn để bức bách anh.” Ông thấy tôi yên lặng lắng nghe thì nói tiếp: “Hạn chế của Google không phải là lượng người dùng không tăng lên, mà là không có đội ngũ người Trung Quốc làm ra giao diện và công nghệ mà người Trung Quốc cần. Tôi tin anh có thể tuyển được những nhân tài xuất sắc nhất người Trung Quốc, làm ra sản phẩm mà người Trung Quốc cần nhất. Theo anh Google phải hoạt động như thế nào ở Trung Quốc thì mới có thể thành công?”

Continue reading Thế giới khác đi nhờ có bạn – Tự truyện Lý Khai Phục

Mùa thu vàng những câu đố Mát-xcơ-va – Nguyễn Quốc Khánh

nhung_bai_toan_do_Matxcova01“Những câu đố Mát-xcơ-va” gồm 359 bài toán được tuyển chọn kỹ lưỡng công phu, với những hình minh họa trực quan sinh động, cùng lối kể chuyện lôi cuốn và đầy thú vị của tác giả. (Tác giả: Boris Kordemsky, dịch giả: Vi Bích).

Thuở nhỏ, trong nhà tôi có một tủ sách gia đình rất xinh. Đó là tủ sách mà bố tôi tự tay đóng tặng mẹ tôi, trong đó xếp đủ thứ sách của cả hai người. Tôi đã lớn lên với những tác phẩm Nga thật đẹp đẽ, giàu triết lý nhưng vẫn khoáng đạt và đặc biệt là đầy nhân hậu.

Giữa những Truyện núi đồi và thảo nguyên, giữa những Bông hồng vàng và bình minh mưa, giữa những Anh béo và anh gầy, giữa những Đêm trước cha và con, tôi đã lớn lên một cách đầy hạnh phúc.

Thời ấy hình như ai cũng yêu thích việc học toán. Và có vẻ ngày nay cũng vậy, không đứa trẻ nào lại không bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm của mình với toán học bằng những bài toán đố, với hàng giờ đồng hồ loay hoay với những que tính, kéo và giấy, những viên bi, với thước thẳng và ê kê, thậm chí với cả những dụng cụ cơ học quái đản để vẽ ra những hình thù đẹp đẽ lạ lùng.

Tôi không thể nhớ chính xác mình đã biết câu đố logic với ba vị thần từ bao giờ, rằng Thần nói thật luôn nói thật, Thần nói dối luôn nói dối, và Thần hay đùa lúc nói thật lúc nói dối.  Đứa trẻ con nào thời đó lại không biết tới những câu đố ấy. Vậy nên, đọc Những bài toán đố Mátxcơva của Kordemsky, tôi tìm lại được sự rung động không thể cưỡng lại được của các câu đố vui như vậy. Continue reading Mùa thu vàng những câu đố Mát-xcơ-va – Nguyễn Quốc Khánh

Văn minh Việt Nam – Nguyễn Văn Huyên

VanMinhVN-1.6cm GUI LIENTrích đăng từ “Văn minh Việt Nam” của Nguyễn Văn Huyên.

Phần trích dưới đây là Phần I, Chương 12 (Đời Sống Tinh Thần và Nghệ Thuật). Phần I có tên: Ngôn Ngữ. Bao gồm ba tiểu mục nhỏ: 1. Sự Hình Thành Tiếng Việt, 2. Các Hệ Thống Chữ Viết, 3. Ngôn Ngữ Bác Học

(Thông tin chi tiết về tác giả và tác phẩm có ở cuối bài)

Chương Mười hai

ĐỜI SỐNG TINH THẦN VÀ NGHỆ THUẬT

NGÔN NGỮ

  1. Sự hình thành tiếng Việt

Tiếng Việt thuộc ngữ tộc Nam Á. Ngữ tộc này được nói từ Việt Nam ở phía đông tới cao nguyên Chota Nagpour (thuộc Đông Ấn Độ) ở phía tây. Có lẽ tiếng Việt đã được chồng lên những ngôn ngữ cổ hơn mà ngày nay đã mất, chỉ còn lại một vài tàn dư đây đó trong các phương ngữ Thái, Mường hoặc các phương ngữ vùng cao xứ Trung kỳ. Dù sao, trong những thiên niên kỷ gần đây, nó đã chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của những thứ tiếng khác nhau như: Hán, Mã Lai, Ariăng… là những ngôn ngữ đã mang đến cho nó những yếu tố mới. Thí dụ, các cố gắng không mệt mỏi của linh mục Souvignet đã phát hiện có một quan hệ chắc chắn giữa tiếng Việt với tiếng Mã Lai. Trong tiếng Mã Lai là một ngôn ngữ có tiền tố và hậu tố, người ta thấy nhiều từ có thể quy ra từ Việt: bango (con cò bạch), mangkok (cái cốc), talang (xóm, làng), tương ứng với cò, cốc, làng trong tiếng Việt, darat: đất, sudis (ngày xưa): xưa, màta: mắt, suki (súc miệng): súc

Tiếng Việt cổ cũng có tiền tố. Chỉ cần đi ngược lên thế kỷ XVII để thấy vài dấu vết. Linh mục Alexandre de Rhodes, trong cuốn từ điển của ông xuất bản năm 1649, có ghi ba nhóm phụ âm đầu: bl, ml, tl, đã được thu gọn từ thời kỳ đó (blâu: trâu, blời: trời). Các thổ ngữ Mường, được nói ở Bắc kỳ và Trung kỳ, và có thể coi như một hình thức tiếng Việt cổ, hiện nay còn giữ ba nhóm phụ âm đầu: kl, tl, pl (chẳng hạn, t’lâu: trâu). Ông Przyluski nghĩ rằng, khi so sánh tiếng Việt với tiếng Mường thì thấy rằng tiếng Việt cổ có ít nhất bốn tiền tố k, t, p, m. Trong tiếng Việt hiện đại, hệ thống tiền tố này đã mất hẳn. Nó được thay bằng những từ chủng loại làm cho đa số khái niệm được biểu hiện trong tiếng Việt bằng những từ kép. Tiếng Việt cổ như vậy có quan hệ chặt chẽ với các tiếng Môn-Khmer, là những ngôn ngữ tạo ra những từ phái sinh bằng cách thêm tiền tố và trung tố.

Continue reading Văn minh Việt Nam – Nguyễn Văn Huyên

Việt Nam Văn Hóa Sử Cương – Đào Duy Anh

viet-nam-van-hoa-su-cuongTrích từ Việt Nam Văn Hóa Sử Cương của Đào Duy Anh.

Tổ tiên ta bắt đầu học chữ Hán ngay từ buổi đầu đời Bắc thuộc, mà có lẽ từ đời Triệu Đà nữa, song việc giáo dục bắt đầu có tổ chức thì từ đời Sĩ Nhiếp. Cách tổ chức ấy, sử sách không chép rõ như thế nào, song ta có thể đoán là còn sơ sài lắm, mà trình độ giáo dục cũng chưa được cao, cho nên phàm những người có tiếng về học vấn ở thời đại Bắc thuộc đều đã du học ở Trung Quốc (Lý Tiến, Lý Cầm, Trương Trọng). Đến triều Ngô và triều Đinh độc lập vì trị nước không được lâu mà lại phải lo chỉnh đốn việc võ bị và chính trị, chưa rảnh mà tổ chức việc giáo dục, cho nên việc học bấy giờ chỉ có ở trong các chùa chiền. Ta có thể nói rằng đời bấy giờ Hán học nhờ Phật học mà truyền bá ở trong dân gian. Lý Công Uẩn là vua sáng nghiệp của triều Lý, cũng từng chịu giáo dục ở nhà chùa[1].

Triều Lý, đến đời Lý Thánh Tôn (1054-1072) thì việc dẹp loạn đã tạm yên, việc chính trị cũng đã chỉnh đốn, nên vua đổi quốc hiệu là Đại Việt và bắt đầu sửa sang việc học. Ngài sai lập Văn Miếu (nước ta có Văn Miếu là từ đấy), sai làm tượng Chu Công, Khổng Tử và thất thập nhị hiền để thờ, tỏ ý tôn trọng Nho học. Đời vua Trần Nhân Tôn, năm 1075 mở khoa thi tam trường để chọn người minh kinh bác học bổ làm quan, đó là kỳ thi thứ nhất ở nước ta, chọn được mười người, thủ khoa là Lê Văn Thịnh. Năm 1076 vua lại lập trường Quốc Tử Giám làm nơi đào tạo nhân tài, rồi đến năm 1086 lại mở khoa thi chọn người vào Hàn lâm viện, có Mạc Hiển Tích đậu đầu, được bổ Hàn lâm học sĩ. Thời bấy giờ Nho giáo đã được suy tôn, song Phật giáo và Lão giáo cũng đồng thịnh cho nên nhà vua lại thường mở khoa thi tam giáo (đời Lý ASang triều Trần, ngay đời Trần Thái Tôn, việc giáo dục và khoa cử đã tổ chức châu đáo hơn ở triều Lý. Năm 1232, ngoài phép thi tam trường như đời trước lại mở thêm khoa thi Thái học sinh, chia làm tam giáp để phân biệt cao thấp (theo phép thi của nhà Minh nước Tàu). Đến khoa thi năm 1247 lại đặt ra tam khôi (Trạng nguyên, Bảng nhãn và Thám hoa) ở trên Thái học sinh. Cũng năm ấy lại có khoa thi tam giáo bắt học sinh phải thi cả ba môn Nho học, Phật học và Lão học. Năm 1253, lại lập Quốc học viện để giảng tứ thư ngũ kinh và lập Giảng võ đường để luyện tập võ nghệ. Ta xem thế thì thấy ở đời Trần Thái Tôn, không những phạm vi việc học rộng rãi, kiêm trọng cả Nho, Phật, Lão, mà việc giáo dục lại trọng cả trí dục và thể dục. Tiếc vì sử sách chép sơ lược ta không thể nghiên cứu rõ ràng về cách tổ chức và chương trình.

Continue reading Việt Nam Văn Hóa Sử Cương – Đào Duy Anh