Ai được gì và tại sao – Review ngắn!

ai được gì và tại saoCuốn sách “Ai được gì và tại sao” của GS Alvin Roth mới được phát hành 2 tuần trước, nhưng có vẻ như ngay lập tức được bạn đọc đón nhận nồng nhiệt.

Là một cuốn sách về lý thuyết đoạt giải Nobel Kinh tế, dường như có vẻ “cao siêu” nhưng sách lọt vào bảng xếp hạng sách bán chạy trong tuần của nhiều nhà sách, kể cả Vinabook và Tiki.

Điều này không quá khó hiểu, bởi trong cuốn sách này GS Alvin Roth không chỉ nói về lý thuyết “ghép đôi”, mà nói rất nhiều về kinh nghiệm thực hành lý thuyết này. Quan trọng hơn, cả lý thuyết và thực hành được viết trong sách đều rất gần gũi với cuộc sống hiện đại: smartphone, internet, và các ứng dụng phục vụ nhu cầu hàng ngày của mỗi cá nhân. Chưa hết, nội dung của cuốn sách cực kỳ phù hợp với các ý tưởng start-up thời thượng: công nghiệp 4.0, big data, và nền kinh tế chia sẻ.

Kiến thức, thực hành, và các hiểu biết sâu sắc về “ghép đôi” của tác giả cuốn sách cũng rất phù hợp với các vấn nạn mà nền kinh tế và xã hội Việt Nam đang vướng phải: giao thông, y tế, giáo dục.

Cách nay vài năm, GS Ngô Bảo Châu, GS Đỗ Quốc Anh, GS Vũ Hà Văn, TS Lê Hồng Giang cũng đã sử dụng lý thuyết “ghép đôi” của Alvin Roth để xây dựng đề án cải cách thi đại học và trình lên Bộ Giáo Dục. Xem chi tiết ở đây: https://hocthenao.vn/2015/09/16/ve-viec-ap-dung-thuat-toan-daa-cua-gale-shapley-trong-xet-tuyen-doi-thoai-giao-duc/

Khi bạn đi xin việc, hay tìm người yêu, bạn không chỉ chọn việc hay chọn người tình, mà còn có chiều ngược lại, công ty chọn bạn và người kia cũng phải chọn bạn. Đó chính là sự ghép đôi.  Continue reading Ai được gì và tại sao – Review ngắn!

Advertisements

Nobel Kinh tế: Ai được gì và tại sao

IMG_5094

Dưới đây là lời giới thiệu do Giáo sư Alvin Roth viết riêng cho độc giả Việt Nam nhân dịp cuốn sách về công trình đoạt giải Nobel của ông được xuất bản ở Việt Nam. (Cuốn sách Ai được gì và tại sao (Who gets what and why), Đặng Xuân Tùng dịch.)

LỜI NÓI ĐẦU CHO BẢN TIẾNG VIỆT

Việc dịch một cuốn sách về thị trường từ tiếng Anh sang tiếng Việt là một cơ hội để ghi nhớ rằng thị trường, giống như ngôn ngữ, là tạo tác cổ xưa của con người. Cả thị trường lẫn ngôn ngữ đều là những công cụ do loài người cùng nhau tạo ra để giúp chúng ta phối hợp với nhau, và do vậy chúng ta không ngừng cập nhật chúng để đáp ứng được những yêu cầu hiện đại.

Giống như việc có các ngôn ngữ khác, cũng có những kiểu thị trường khác nhau, và có những cách khác nhau để tổ chức chúng. Thị trường hàng hóa là thị trường mà trong đó giá cả quyết định việc ai sẽ được cái gì, và các thành phần tham gia thị trường có thể giao dịch với nhau mà không cần phải xưng danh. Nhưng nhiều thị trường liên quan đến các mối quan hệ, và trong những thị trường này bạn quan tâm đến việc mình sẽ giao dịch với ai, và ai sẽ được cái gì không được quyết định chỉ bởi giá cả.

Thị trường ghép đôi là thị trường mà trong đó bạn không thể chỉ lựa chọn thứ bạn muốn, mà bạn còn phải được chọn nữa. Giá cả mình nó không làm tất cả mọi việc trong thị trường ghép đôi, và thỉnh thoảng chúng ta không để giá cả đóng bất cứ vai trò nào. Việc ghép đôi ở dạng này hay dạng khác sẽ quyết định ai sẽ tới trường trung học hay trường đại học nào, ai sẽ nhận được việc làm nào, và ai sẽ cưới ai, và đôi khi là ai sẽ được nhận một loại chăm sóc y tế cụ thể nào đó, như việc cấy ghép tạng chẳng hạn. Continue reading Nobel Kinh tế: Ai được gì và tại sao