Phù thuật và tín ngưỡng An Nam

Phù thuật và tín ngưỡng An Nam

Dẫn nhập một triết lý văn minh của người An Nam

Paul Giran

(tác giả)

Hiệu CONSTANT

(người dịch)

Lời tựa của Gustave Le Bon

Phù thuật và tín ngưỡng An Nam: dẫn nhập một triết lý văn minh của người An Nam là một tác công trình khảo cứu về tín ngưỡng tôn giáo của người An Nam, được thể hiện trong đời sống tâm linh có gốc gác lâu đời và những sinh hoạt tín ngưỡng phong phú của người bản xứ. Bố cục tác phẩm khá mạch, gồm ba quyển:

Quyển một, điểm qua các ý niệm siêu hình đầu tiên, đây là các khái niệm trừu tượng (Thái Ất, lưỡng nghi, tứ tượng, ngũ hành bát quái, thập can thập nhị chi v.v) cấu thành vũ trụ quan phổ quát của phương Đông;

Quyển hai, Phù thuật, từ các nhân tố cơ bản (tinh, khí, thần, hồn, phách) mà phát triển thành vô vàn các hiện tượng tâm linh, cùng những lối thực hành đa dạng và có phần xa lạ với tâm thức người phương Tây (thờ cúng tổ tiên, quỷ thần, thành hoàng, xã tắc, bùa chú trừ tà, tiêu tai giải hạn, v.v…);

Quyển ba, Tôn giáo, là bước đỉnh điểm trong quá trình phát triển của tín ngưỡng bản xứ, hình thành nên các hệ thống tôn giáo hoàn chỉnh, thường xuyên, và chính thức, thay vì những tập tục riêng lẻ và tự phát vốn có mặt từ xa xưa trong dân gian.

Phù thuật và tín ngưỡng An Nam có lẽ không hẳn là một tác phẩm thuần chất nghiên cứu tôn giáo, mà là “Một dẫn nhập về triết lý văn minh của người An Nam”. Giữa vô vàn những chi tiết đa dạng về tín ngưỡng tâm linh như thế, ta vẫn có thể nhận thấy mục đích chính yếu của tác giả là tìm hiểu về “Tâm hồn An Nam”. Đó là mối quan tâm đến những cảm nghĩ đặc thù góp phần định hình nên các thiết chế xã hội lâu đời và bền chặt ngay từ những đơn vị nhỏ như gia đình, dòng tộc, làng xã, ect. Và mối quan tâm đó, vốn là hợp lý đối với một quan chức trong chính quyền Thuộc địa như Paul Giran, được cụ thể hóa qua một chủ đề quan trọng hàng đầu khi nghiên cứu một nền văn minh bản địa: tín ngưỡng tôn giáo.

Continue reading Phù thuật và tín ngưỡng An Nam