Về tác giả của Chuyện phiếm sử học

DSC06183

Giới sử gia trong và ngoài nước đều nhìn nhận Tạ Chí Đại Trường là sử gia có hiểu biết sâu sắc và phương pháp độc đáo – những phẩm chất khiến ông có vị trí đặc biệt trong lĩnh vực này. Cách ông áp dụng những hiểu biết thấu đáo của mình trong nhiều lĩnh vực, từ nhân học đến cổ tiền học, vào việc nghiên cứu sử, cộng với niềm hứng thú tìm hiểu tác động của văn hóa tới các biến động lịch sử, đã tạo ra sự lôi cuốn độc nhất vô nhị trong các công trình của ông.

Wynn Gadkar-Wilcox.
Giáo sư, Western Connecticut State University

*

Tạ Chí Đại Trường, theo cá nhân tôi, là sử gia Việt Nam có tầm vóc của thời hiện đại. Trong khi rất nhiều sử gia tài năng khác đã tạo ra các cách hiểu lịch sử Việt Nam khá rõ ràng, Tạ Chí Đai Trường luôn đi xa hơn thế nhiều để phác họa lịch sử với bao sự phức tạp và tính đa chiều. Ông viết sử với sự tinh tế tột bậc.

Liam C. Kelly
Giáo sư
University of Hawaii at Manoa

Advertisements

Phong cách sử Tạ Chí Đại Trường – Tùng Phong

chuyen phiem su hoc.u335.d20160712.t112657Nhân dịp mới đây Công ty Sách Nhã Nam cho xuất bản và phát hành cuốn sách Chuyện phiếm sử học – tập hợp ghi chép đa dạng những năm cuối đời của Tạ Chí Đại Trường. Bài viết này như một lời tri ân đối với Tạ Chí Đại Trường, với những gì ông đã đóng góp cho giới sử học trong và ngoài nước.

Tạ Chí Đại Trường sinh ngày 21-6-1938 tại Nha Trang, quê gốc ở Bình Định. Ông bắt đầu công việc nghiên cứu sử liệu Việt Nam từ trước 1975. Các công trình của ông được giới sử học trong và ngoài nước đánh giá cao, không phải chỉ bởi sự công phu, cẩn thận, tỉ mỉ khi xử lý tư liệu mà quan trọng hơn là cách nhìn nhận, đánh giá của ông về lịch sử Việt Nam có rất nhiều điều mới mẻ, nhiều kiến giải quan trọng, tạo nên một “phong cách sử học” riêng. Có thể kể đến một vài tác phẩm tiêu biểu của ông được xuất bản ở Việt Nam gần đây như Những bài dã sử Việt (2009), Người lính thuộc địa Nam Kỳ 1861 – 1945 (2011), Lịch sử nội chiến ở Việt Nam từ 1771 đến 1802 (2012), và Thần, người và đất Việt (2014).

Đọc các bài viết, tác phẩm của Tạ Chí Đại Trường, người đọc thấy ở đó một giọng văn nghiêm túc, câu chữ khúc chiết mà cô đọng, ngôn từ chuẩn xác mà phong phú. Cùng cách viết khi thì châm biếm sâu cay, lúc lại hóm hỉnh dí dóm. Dựa trên nguồn sử liệu quốc sử chính thống cùng các tư liệu liên ngành, qua góc nhìn mới mẻ, không đi theo lối mòn của các sử gia thời xưa hoặc chịu ảnh hưởng của chính trị, các tác phẩm của ông gần gũi, đi vào những vấn đề vô cùng “gai góc” hoặc rất đỗi “bình dị”. Từ chuyện nội chiến ở Việt Nam giai đoạn 1771-1802 đến hình ảnh người lính Nam kỳ 1861-1945, đến chuyện sex qua các triều đại và quyền lực của đồng tiền, thần tiền.

Trở lại với tác phẩm gần đây nhất của ông là Chuyện phiếm sử học, ở đó có những bài viết đã từng xuất bản, những bài viết mà ông vô cùng tâm đắc, trong đó có “Sex và triều đại”. Sex là chuyện bình thường, là thứ thuộc về bản chất của con người. Continue reading