Tâm lý người An Nam

DSC03060Tâm lý người An Nam

Tính cách Dân tộc, Tiến trình Lịch sử, Tri thức, Xã hội và Chính trị

(Psychologie du people Annamite)

Tác giả: Paul Giran

Dịch giả: Nguyễn Tiến Văn

 

Tác giả cuốn sách Tâm lý người An Nam, ông Paul Giran, là một quan chức của chính quyền Đông Dương thuộc địa. Với cuốn sách này, Paul Giran có tham vọng tường giải tâm lý dân tộc An Nam, bằng một cuộc truy nguyên về cội nguồn dân tộc đó ở đại gia đình dòng giống Mông Cổ chiếm cứ vùng trung tâm châu Á, đánh giá những nhân tố tác động thuộc về môi trường tự nhiên và nhân văn, để rồi đúc kết nên cá tính và tâm hồn bản địa trải qua cuộc tiến hóa dài lâu của lịch sử.

Với kiến văn sắc sảo và sự hiểu biết khá phong phú của Paul Giran về lịch sử, ngôn ngữ, tôn giáo và văn hóa Việt Nam, Tâm lý người An nam là một tư liệu có giá trị lịch sử, chí ít là khi đối sánh với tâm lý thực dân cai trị.

Là một tri thức người Pháp sống và làm việc ở Việt Nam mấy chục năm, Paul Giran rất rành rẽ về con người và tập quán bản xứ, vì vậy mà Tâm lý người An Nam là một bức tranh sinh động và tỉ mỉ về cuộc sống thường của xã hội địa phương. Đồng thời, Paul Giran còn là một chức sắc thuộc chính quyền bảo hộ, vì thế ông không thể tránh khỏi sự thiên kiến đối với các quốc gia kém phát triển hơn. Tuy vậy, ông luôn mang trong mình một bầu nhiệt huyết về công cuộc “khai hóa” viễn xứ, mong đem đến cho các dân tộc xa xôi một cuộc sống giàu sang, no ấm như ở nước nhà, như ông đã viết trong lời tựa của cuốn sách này: “Chúng tôi đâu có chiếm lấy xứ sở này, mà chúng tôi sẽ cải hoá nó. Chúng tôi không làm cho dòng giống này tiêu ma, mà dưới sự điều hành của chúng tôi, dòng giống này chắc chắn sẽ tiến triển về số lượng và về sự giàu sang…”

Trong vai trò học giả, Paul Giran đã cố gắng lập luận một cách khách quan, không ngại phơi bày những lề lối hủ tục của đối tượng nghiên cứu, dù là người An Nam, Trung Hoa, hay Mã Lai. Từ đó giúp độc giả hiểu thêm về con người Việt Nam, đời sống vật chất và tinh thần cũng như tín ngưỡng tâm linh của dân tộc cách nay hơn một thế kỷ từ một góc nhìn khác lạ. Continue reading Tâm lý người An Nam